2015-жылдын ноябрынан тартып 2016-жылдын июнуна чейинки мезгил үчүн Жогорку Кеңештин Укук тартиби жана кылмыштуулук менен каршы күрөшүү боюнча комитетинин О Т Ч Е Т У

2015-жылдын ноябрынан тартып 2016-жылдын июнуна чейинки мезгил үчүн Жогорку Кеңештин Укук тартиби жана кылмыштуулук менен каршы күрөшүү боюнча Комитетинин О  Т  Ч  Е  Т У
 


Жогорку Кеңештин Укук тартиби жана кылмыштуулук менен каршы күрөшүү боюнча комитети тарабынан 2015-жылдын ноябрынан тартып 2016-жылдын июнуна чейинки  мезгил үчүн 17 жыйналыш өткөрүлдү,  анда Комитеттин карамагына таандык  58 ар түрдүү маселе каралды, алардын 43  мыйзам долбоорлорун кароо менен, 7 Жогорку Кеңештин контролдоо функциясынын ишке ашырылышы менен байланыштуу, калгандары башка маселелер боюнча. 
Комитеттин жыйналышында каралган  маанилүү мыйзам долбоорлорунун ичинен төмөнкүлөрдү бөлүп көрсөтүүгө болот:

    - Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин долбоору;
    - Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза процесстик кодексинин долбоору;
    - Кыргыз Республикасынын Жазык-аткаруу  кодексинин долбоору;
    -  Кыргыз Республикасынын Жоруктар жөнүндө кодексинин долбоору; 
- Кыргыз Республикасынын Бузуулар  жөнүндө кодексинин долбоору; 
- «Пробация жөнүндө» Кыргыз  Республикасынын мыйзам долбоору.

Мыйзам чыгарууда өзгөрүүнүн негизги учурлары болуп төмөнкүлөрдү саноого болот:
- пробация институтун түзүү – шарттуу кесүүнүн жаңы түрү, мында соттолгон адам тийиштүү органдардын көзөмөлүнө өткөрүп берилет. Бул шарттуу кесилгендерди талаптагыдай көзөмөлдөп жана контролдоп турууга мүмкүндүк берет. 
- тергөө тараптарынын ортосунда кызматташтык жөнүндө, күнөөнү мойнуна алуу жөнүндө, тараптардын элдешүүсү жөнүндө макулдашууларды түзүү мүмкүндүгү;
- тергөө жана сот жол-жоболорунун конкреттештирүүнүн эсебинен соттук тергөө тартибин жөнөкөйлөштүрүү;
- кылмыш жазасына тартылып жаткан жактардын укуктарын бекемдөө, аларды коргоо мүмкүндүктөрүн кеңейтүү, адвокаттарга чоң укуктарды берүү;
- мыйзамдарды гумандаштыруу – Жоруктар жөнүндө өзүнчө кодексте бөлүнүп көрсөтүлгөн  бир катар кылмыш курамдарын   декриминалдаштыруу жана анын түрлөрүн алмаштыруу. Ал кодекс өзгөчө коомдук коркунуч жаратпаган кылмыш-укуктук жосундар үчүн жазалоону караштырат. 
- камоо мөөнөттөрүн азайтуу;
- судьялардын көз карандысыздыгын, бирок ошол эле учурда жоопкерчилигин бекемдөө, сот чечимдерин аткаруунун иштей турган механизмдерин иштеп чыгуу;
Кылмыш-жаза кодексинен кылмыш үчүн жазалоонун кайталанбашын камсыздоо үчүн мунапысты алып салуу. Мунапыс өзүнчө мыйзам долбоорун кабыл алуу жолу менен өзгөчө учурларда жүргүзүлөт.
 Гумандаштыруу биринчи кезекте   Жоруктар жөнүндө өзүнчө кодексте бөлүнүп көрсөтүлгөн  бир катар кылмыш курамдарын   декриминалдаштырууда жана анын түрлөрүн алмаштырууда жатат. Ал кодекс кылмыштык-укуктук  болуп саналган, бирок өтө маанилүү эмес жана өзгөчө коомдук коркунуч жаратпаган, жазалоого алып келген, бирок эркиндигинен ажыратууга байланышпаган  жосундар үчүн жазалоону караштырат. Бул  коомдук жумуштар, зыян  тартууну  кайтаруу жана айып төлөө, мыйзамдарга каршы келген жосундар үчүн мүлкүн конфискациялоо ж.б. сыяктуу натыйжалуу жана ылайыктуу жазалоону белгилөөгө мүмкүндүк берет. Мурда кылмыш болуп саналган анча чоң эмес укук бузуулар үчүн жазалоолорду жумшартуу  ресоциализацияны жөнөкөйлөтүүгө, адат болуп калган кылмышкерлер менен ойлонбой жасаган жоругу үчүн жана оор кырдаалдардын чырмалышынын  натыйжасында ж.б. кылмыштык жаса ала турган адамдардын ортосунда буфер түзүүгө мүмкүндүк берет.
Отчеттук мезгилде Комитеттин дарегине жарандардан 328 кайрылуу  келип түшкөн, анда  арыз ээлери укук коргоо органдарынын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын,  судьялар корпусунун кызматкерлеринин мыйзамсыз иш-аракеттерине даттанышкан, жер пайдалануу, энергетика ж.б. чөйрөсүндө мыйзам бузулган фактылар ж.б. жөнүндө  маалымдашкан. Бардык келип түшкөн кайрылуулар аткарылды, т.а., тийиштүү мамлекеттик органдарга жана ЖК тармактык комитеттерине ведомстволуулугу боюнча кароо үчүн жөнөтүлгөн. 
 Талданып жаткан мезгилде КР ЖК депутаттары – Комитеттин мүчөлөрү тарабынан 707 жаран жеке кабыл алууда болгон. 
 Ошондой эле КР ЖК тапшырмасы боюнча Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 9 протоколдук тапшырмасы аткарылган. 
        Укук тартиби жана кылмыштуулук менен каршы күрөшүү боюнча комитет Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин,  Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза процесстик кодексинин,  Кыргыз Республикасынын Жазык-аткаруу  кодексинин,   Кыргыз Республикасынын Жоруктар жөнүндө кодексинин,   Кыргыз Республикасынын Бузуулар  жөнүндө кодексинин долбоорлорун талкуулоо боюнча 9 тегерек стол даярдоодо жана өткөрүүдө активдүү катышты. 
    Комитеттин  өкүлчүлүк жумушун алсак, 2015-жылдын ноябрынан тартып 2016-жылдын июнуна чейин     Укук тартиби  жана кылмыштуулук менен каршы күрөшүү боюнча комитеттин мүчөлөрү Комитетке таандык маселелер боюнча парламенттик угууларда, «тегерек столдордун» ишинде, тренингдерге жана семинарларга катышты. 
 Парламенттин жана бейөкмөт уюмдардын  кылмыштуулук менен күрөшүүдө өз ара кызматташтыгын күчөтүү максатында  Өз ара түшүнүү жөнүндө меморандумдун алкагында     ченемдик укуктук актыларга экспертиза жүргүзүүгө, КР Жогорку Кеңешти тарабынан кабыл алынган мыйзамдарды     жашоого киргизүүнү текшерүүгө Комитет коомдук уюмдарды активдүү тартты. Мындай өз ара аракеттенүү жүргүзүлүп жаткан иштин транспаренттүүлүгүнө, ошондой эле жарандардын мамлекеттик институттарга ишенимин жогорулатууга түрткү болот.