2017-жылга Кыргыз Республикасынын бюджеттик резолюциясы жана 2018-2019-жылдарга божомол

12-10-2016 17:34

2017-жылга Кыргыз Республикасынын бюджеттик резолюциясы жана 2018-2019-жылдарга божомол

2017-жылга Кыргыз Республикасынын бюджеттик резолюциясы жана 2018-2019-жылдарга божомол "Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин регламенти жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 70-беренесине ылайык иштелип чыгылган.

Бюджеттик резолюциянын долбоорун түзүүдө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитеттеринин жана депутаттарынын, Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын сунуштары эске алынган.

Макроэкономикалык туруктуулукка жетишүү үчүн Кыргыз Республикасынын алдыдагы жылга бюджеттик саясатты, акча-кредиттик саясатты жана алдын-ала төмөнкүдөй макроэкономикалык көрсөткүчтөрдү камсыздоого өбөлгө түзгөн стратегиялык максаттар ишке ашырылууга тийиш:


 

2017-жылга божомол

2018-жылга божомол

2019-жылга божомол

ИДП, млн. сом менен

511067,5

567627,5

634524,3

Реалдуу ИДПнын өсүү темпи, % менен

3,5

4,3

5,5

Кумтөрдү кошпогондогу ИДП, млн. сом менен

482839,6

538910,2

602296,9

Реалдуу ИДПнын өсүү темпи (Кумтөрдү кошпогондо) % менен

4,6

5,1

5,4

Инфляция (алдыдагы жылдын декабрына карата), % менен

5,5

6,1

5,5

2017-жылга Кыргыз Республикасынын бюджеттик резолюциясында жана 2018-2019-жылдарга божомолунда бюджеттик саясаттын негизги багыттары каралып, кийинки үч жылдык мезгилге карата республикалык бюджеттин долбоорун түзүүдө алдын ала каралууга тийиш болгон артыкчылыктуу багыттар аныкталган.

2017-жылдан тартып киргизилүүчү Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодексинде республиканын бюджеттик тутумунун өзгөргөн түзүмү каралган.

Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодексине ылайык, өз алдынча түзүү жана аткаруу жаатында Социалдык фонддун жана Милдеттүү медициналык камсыздандыруу фондунун бюджеттери чектелген; учурдагы бюджеттик жылга кечиктирилбей турган каржылоо иштерин талап кылуучу алдын ала чыгымдарды каржылоо үчүн республикалык жана жергиликтүү бюджеттердин курамдарындагы мамлекеттик бюджеттик резервдерди түзүү мүмкүнчүлүгү камсыздалган жана бюджеттик жөнгө салууну өркүндөтүү үчүн зарыл болгон башка чараларды ишке ашыруу, бюджеттер аралык мамилелерди оптималдаштыруу каралган.

Мына ушул жогорудагыларды эске алуу менен 2017-жылга республикалык бюджеттин долбоорун жана 2018-2019-жылдарга божомолун түзүүдө багыт болууга тийиш болгон төмөнкүдөй артыкчылыктар сунушталат:

1. Экономикалык жана социалдык өнүктүрүүнүн маанилүү багыттары боюнча бюджеттик ресурстарды топтоштуруунун жаңы механизмдерин түзүү.

2. Мамлекеттик пенсиялык жана милдеттүү медициналык камсыздандыруунун ачык-айкындуулугун сактоо менен бюджеттик саясатты оптималдаштыруунун эсебинен социалдык кызмат көрсөтүүлөр тутумун өркүндөтүү.

3. Финансы ресурстарын өз алдына башкаруу укугун кеңейтүү менен жергиликтүү бюджеттерди финансылык децентрализациялоо процессин тездетүү.

4. Мамлекеттик карыздарды башкаруу тутумун өркүндөтүү, эл аралык шарттарга жакындаштырылган анын тышкы карыздарынын чектик өлчөмүн аныктоо деңгээлин кыскартуу.

5. Мамлекеттик каражаттарды негиздүү чыгымдоо жолу менен постинфляциялык кризистик кырдаалдын мезгилинде бюджеттик саясатты күчтөнтүү.


 

1. Экономикалык жана социалдык өнүктүрүүнүн маанилүү багыттары боюнча бюджеттик ресурстарды концентрациялоонун жаңы төмөнкүдөй механизмдерин түзүү жүзөгө ашырылууга тийиш;

- Бюджеттик кодекс менен аныкталган принциптерге жана Кыргыз Республикасынын, анын ичинде региондордун социалдык-экономикалык өнүктүрүү программаларына ылайык сапаттык жана сандык көрсөткүчтөрдүн негизинде бюджеттик каражаттарды алуунун конкреттүү максаттарын иштеп чыгуу;

- айыл чарба азык-түлүктөрүнүн атаандаштык жөндөмдүүлүктөрүн жогорулатуу;

- айыл чарба өндүрүүчүлөрүнө жана өнөр жайын кайра иштетүүчүлөргө жеңилдетилген кредиттердин көлөмүн көбөйтүү;

- ата-мекендик товар өндүрүүчүлөрдүн азык-түлүктөрүн сатуунун натыйжалуу тутумун, анын ичинде Европа экономикалык бирдигинде колдонулган механизмдерге ылайык айыл чарбасында артыкчылыктуу тармактарды мамлекеттик финансылык колдоо көрсөтүүнүн эсебинен түзүү;

- гидроэнергетикалык ресурстарды өздөштүрүүнүн эсебинен энергетикалык тармакты өнүктүрүү;

- Кыргыз Республикасынын материалдык жана материалдык эмес активдерин идентификациялоону, инвентаризациялоону жана кайра баалоону жүргүзүү;

- республиканын ири мамлекеттик ишканаларынын иштеринин натыйжалуулугун жогорулатуу;

- калктын социалдык-катмарын колдоону кошуп алганда, отун-энергетика комплекси жаатында натыйжалуу жана негизделген баанын жана тарифтик саясаттын негизинде;

- отун-энергетика комплексинин эскирген технологиялык базасын модернизациялоо жолу менен энергетикалык коопсуздукту камсыз кылуу;

- туристтик кызмат көрсөтүүлөрдүн натыйжалуу тармактарын түзүү;

- "Түндүк Сох" жер алдындагы газ сакталуучу жайын, "Түндүк Сох" жана "Чоң-Кара-Галча" газмунайзат жаткан жерлерди кайтарып алуу жана аларды эксплуатациялоону каржылоо (инвестирлеө) боюнча чараларды кабыл алуу;

- "Центерра Голд Инк" алтын казып алуучу компаниясынын акцияларынын мамлекеттик пакетинен түшкөн дивиденддердин республиканын кирешесине толук келип түшүүсүн камсыз кылуу жана өлкөнүн бюджет түзүүчү маанилүү өндүрүштөрүнө инвестирлөө үчүн аларды натыйжалуу пайдалануу;

- чалгындалган жана иштетүү процессине даярдалган Жерүй, Иштамберди, Бозымчак, Куру-Тегерек, Шамбетсай, Талды-Булак-Талас, Тоголок алтын казылып алуучу жерлерди өздөштүрүү жана ишке берүү процесстерин тездетүү;

- Кумтөр, Макмал, Солтон-Сары, Тереккан алтын кенин иштетүүнү улантуу үчүн жана Кыргыз Республикасынын аймагында алтын сатуу шарттарын түзүү;

- инвесторлорду тартуу менен республиканын тоо-кен тармагындагы ишканаларга баалуу металлдар камтылган тоо-кен материалдарын кайра иштетүү боюнча өндүрүш үчүн имараттарды куруу жана реконструкциялоо маселелерин чечүү;

- заманбап лабораториялык изилдөөлөрдү аткаруу үчүн жогорку технологиялык жабдуулар менен Геология жана минералдык ресурстар боюнча мамлекеттик агенттиктин Борбордук лабораториясын жабдуу;

- ата-мекендик керектөөчүлөрдүн пайдалануусу үчүн ата-мекендик көмүр ишканаларынын көмүр казып алуу көлөмдөрүн көбөйтүү;

- Камбар-Ата ГЭС-1ди жана Камбар-Ата ГЭС-2нин 2-гидроагрегатын курууну тездетүү жана Жогорку-Нарын ГЭС каскаддарын (4 ГЭС) курулушун улантуу;

- Балыкчы-Кочкор-Каракече темир жолун куруу жана көмүрдү газдоо технологияларын колдонуу мүмкүнчүлүгү менен ТЭНди иштеп чыгууну кошуп алганда, Кара-Кече жылуулук электр станциясынын курулушу үчүн инвестицияларды тартуу;

- экологиялык жана энергия үнөмдөөчү технологияларды киргизүү менен ата-мекендик көмүрдү натыйжалуу пайдаланууну жогорулатуу үчүн буу казандарынын кубаттуулугун көбөйтүп жана аны модернизациялоо менен Бишкек ЖЭБ-1нин реконструкциясын аяктоо;

- "CASA-1000" долбоорун ишке ашыруу электр энергиясынын борбордук - түштүк-азия регионалдык рыногун түзүү боюнча иштерди улантуу;

- Ат-Башы жана Үч-Коргон ГЭСтерин реконструкциялоону тездетүү;

- ар бир областта кичи ГЭСтерди курууну өнүктүрүү планына киргизүүнү эске алуу менен 2017-жылга чейин Кыргыз Республикасынын кичи гидроэнергетикасын өнүктүрүү Концепциясын ишке ашыруу;

- отун жана чийки зат катары жаратылыш газын пайдаланган өнөр жай жана энергетика объектилерин өнүктүрүүнүн узак мөөнөттүү программаларын түзүү жана бекитүү;

- 2030-жылга чейин шаарлардын башкы пландарын жана областтардын аймактык пландаштыруу схемаларын, ошондой эле Кыргыз Республикасынын шаарларын жылуулук менен жабдуу схемаларын иштеп чыгуу жана бекитүү;

- артыкчылыктуу курулуш объектилеринин 90 пайыздан ашыгыраак даярдыгын аяктоо иштерин каржылоо.


 

2. Мамлекеттик пенсиялык жана милдеттүү медициналык камсыздандыруу жаатында төмөнкүдөй чараларды ишке ашыруунун ачык-айкындуулугун сактоо менен бюджеттик саясатты оптималдаштыруунун эсебинен социалдык кызмат көрсөтүү тутумун өркүндөтүү:

- тиешелүү кызмат көрсөтүүлөрдүн сапатын жогорулатууну жана алардын жеткиликтүүлүгүн эске алуу менен билим берүүгө жана саламаттыкты сактоого чыгашаларды көбөйтүү боюнча;

- ыктыярдуу медициналык камсыздандыруу механизмдерин киргизүү боюнча;

- пенсияларды жыйынды кирешенин курамынан чыгарууда аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдүн балдарына жөлөкпулдарды төлөөнүн жетиштүү каржыланышын камсыздоо боюнча;

- калктын пенсияларынын деңгээлин жогорулатуу максаттарында өлкөнүн экономикасына натыйжалуу инвестирлөөнүн эсебинен мамлекеттик пенсиялык топтоштуруу фондунун каражаттарын сарамжалдуу пайдалануу боюнча;

- Эмгекчилердин ден соолугун чыңдоо фондуна чегерүүлөрдү оптималдуу пайдалануу жаатында мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө мыйзамга тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүү боюнча;

- илимди өнүктүрүүгө каралган бюджеттик каражаттарды натыйжалуу пайдалануу боюнча;

- кетирилүүчү чыгымдарды толук каржылоону камсыздоо менен спортчулар жана спорттук-массалык иш-чаралардын катышуучулары үчүн тамак-аш ченемдерин көбөйтүү боюнча;

- белгиленген ченемдерге ылайык, саламаттык сактоо тутумунун уюмдары үчүн каралган каражаттардын эсебинен айрым максаттуу иш-чараларга бюджеттик каражаттарды бөлүү практикасын токтотуу боюнча.


 

3. Финансы ресурстарын өз алдынча башкаруу укугун кеңейтүү менен жергиликтүү бюджеттерди финансылык децентрализациялоо процессин тездетүүдө төмөнкүдөй милдеттерди чечүү каралууга тийиш:

- Кыргыз Республикасынын бюджеттик тутумунун ар бир бюджети үчүн кирешелерди бөлүштүрүү жана бекитүү;

- тиешелүү бюджеттерге (республикалык жана жергиликтүү) салыктык жана башка келип түшүүлөрдүн түрлөрүнө өтүүнү бекитүү менен жергиликтүү бюджеттердин ортосунда кирешелерди бөлүштүрүүнүн ченемдерин узак мөөнөттүү негизде аныктоо;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган бюджеттердин кирешелериндеги жоготуулардын келип чыгууларын азайтуу;

- экономикалык потенциалды жергиликтүү деңгээлде натыйжалуу пайдалануу жана көбөйтүү;

- кичи жана орто ишкердикти өнүктүрүүнүн муниципалдык программаларын ишке ашырууга колдоо көрсөтүү;

- орто/узак мөөнөттүү мезгилдерге карата регионалдык финансылык-экономикалык болжолдоонун усулдарын иштеп чыгуу.


 

4. Мамлекеттик карызды башкаруу тутумун жакшыртуу, анын деңгээлин кыскартуу төмөнкүдөй жолдорду жүзөгө ашыруу менен жүргүзүлүүгө тийиш:

- эл аралык стандарттардын шарттарына жакындаштырылган тышкы карыз алуулардын чектик өлчөмүн аныктоо;

- мамлекеттик карыз жаатындагы саясатты өркүндөтүү;

- жалпы мамлекеттик программаларды ишке ашыруу үчүн мамлекеттик карыздарды пайдалануу;

- карызды кайтарып берүү булактарын жана механизмдерин аныктоо, анын ичинде инфратүзүмдүк долбоорлордун (акы төлөнүүчү жолдор, тарифтердин эсебин алуу ж.б.) эсебинен;

- натыйжалуу башкаруу: мамлекеттик карыздык баалуу кагаздарды чыгаруу шарттарын жана жайгаштыруу тартибин аныктоо;

- мамлекеттик карыздын абалын контролдоо жана финансы көзөмөлүн чыңдоо;

- чечүүчү инфратүзүм объектилерин өнүктүрүүгө мамлекеттик инвестицияларды жандандыруу;

- Сары-Жаз суусунда ГЭС куруунун жана "Кыргызстан-КЭР" 500 кв ЖЧнын электр өткөргүчүнүн жогорку вольттуу чубалгыларын куруунун ТЭНнин иштеп чыгуу үчүн инвестицияларды издөөнү тездетүү;

- 2013-2017-жылдардын мезгилине карата Кыргыз Республикасын туруктуу өнүктүрүүнүн улуттук стратегиясында аныкталган жаңы газ жана мунайзат чыккан жерлерди чалгындоо жана өздөштүрүү иштерин тездетүү үчүн потенциалдуу инвесторлорду тартуу.


 

5. Мамлекеттик каражаттарды негиздүү чыгымдоо жолу менен постинфляциялык кризистик кырдаалдын мезгилинде бюджеттик саясатты күчтөнтүү үчүн төмөнкүлөр талап кылынат:

- эмгекке, коммуналдык кызмат көрсөтүүлөргө жана башка учурдагы финансылык жылга бюджеттик милдеттенмелерге чыгымдар боюнча акы төлөөнүн негизделген ченемдеринин негизинде түзүлө турган бюджеттик ишканалардын чыгымдарын оптималдаштыруу;

- инвестициялык долбоорду натыйжалуу ишке ашырууну баалоону эске алуу менен мурда башталган ички инвестициялык долбоорлорду аяктоого бюджеттик инвестицияларды биринчи кезекте багыттоо;

- "Мамлекеттик-жеке өнөктөштүк жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык мамлекеттик-жеке өнөктөштүктүн инвестициялык долбоорлорун ишке ашыруу үчүн инвестициялардын натыйжалуу механизмдерин тартуу;

- салык-бюджеттик чөйрөнүн жана карыз кырдаалдарынын туруктуулугу;

- бажы-салык саясатын координациялоону өркүндөтүү;

- төмөнкүлөрдү ишке ашырууну камсыздоо:

- "2014-2017-жылдарга Кыргыз Республикасынын сот тутумун өркүндөтүү" Мамлекеттик максаттуу программасын;

- "Адамдарды сатууну алдын алуу жана ага каршы күрөшүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын;

- "Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына айрым мамлекеттик ыйгарым укуктарды берүүнүн тартиби жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын.


 

Көрүүлөрдүн саны : 3914