Бюджет жана финансы боюнча комитеттин  2019-жылдын 3-июнундагы “2019-2022-жылдарга Кыргыз Республикасынын сот системасынын өнүктүрүү” мамлекеттик максаттуу программасынын долбоору жөнүндө ЧЕЧИМИ

13-06-2019 12:27

Бюджет жана финансы боюнча комитеттин

 2019-жылдын 3-июнундагы

“2019-2022-жылдарга Кыргыз Республикасынын сот системасынын өнүктүрүү” мамлекеттик максаттуу программасынын долбоору жөнүндө

 

ЧЕЧИМИ

 

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Бюджет жана финансы боюнча комитети Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн № 112,07.03.2019-ж. токтому менен демилгеленген “2019-2022-жылдарга Кыргыз Республикасынын сот системасынын өнүктүрүү” мамлекеттик максаттуу программанын долбоорун карап чыгып, төмөндөгүлөрдү белгилейт.

“2019-2022-жылдарга Кыргыз Республикасынын сот системасынын өнүктүрүү”  мамлекеттик максаттуу программасы Кыргыз Республикасынын сот системасын 2016-2017-жылдарда өткөрүлгөн функционалдык талдоодогу жыйынтыктардын жана сунуштардын негизинде иштелип чыккан жана сот системасын өнүктүрүүнүн жана өркүндөтүүнүн зарылчылыгына шартталган жаңы максаттарды жана милдеттерди чечүүгө багытталган долбоор.

2016-жылдын 10-июнунда Кыргыз Республикасынын Судьялар кеңеши тарабынан “2019-2022-жылдарга Кыргыз Республикасынын сот системасынын өнүктүрүү” мамлекеттик максаттуу программаны иштеп чыгуу жөнүндө чечим кабыл алынган, сот, мыйзам чыгаруу жана аткаруу бийлик бутактарынын өкүлдөрү кошулган стратегиялык документти иштеп чыгуу боюнча жумушчу топтун курамы бекитилген.

2019-2022-жылдарга Кыргыз Республикасынын сот системасын өнүктүрүүнүн стратегиясынын негизги багыттарын белгилөө максатында функционалдык талдоо жүргүзүлгөн. Сот системасы кандай иштеп жатат, аны күчтүү жана чабал жактары кандай, мына ушуларды талдоо сот иштеринин натыйжалуулугун жогорулатуу, сот системасын өнүктүрүүгө бөгөт болгон коркунучтардан жана кесепеттерден качуу үчүн кандай мүмкүнчүлүктөрдү пайдалануу керек экендигин белгиледи.

Сот системасынын ишин өнүктүрүү жана өркүндөтүү боюнча максаттарга жана милдеттерге жетишүүгө багытталган маанилүү бир катар иш-чаралардын өткөрүлгөндүгүнө карабастан азыркы учурда айрым көйгөйлөр чечилбеген бойдон калууда.

Атап айтканда, адилет сотту ишке ашыруунун сапаты дагы эле төмөн болууда, жаңыланган сот корпусунун курамынын 41% мурда судьялык иште тажрыйбасы жок адамдар түзөт, аталган адамдардын судьялык стажы азыркы учурда бир жылдан үч жылга чейинки мезгилди түзөт. Ушуга байланыштуу Судьяларды тандоо боюнча кеңештин мүчөлөрүнүн инсандык жана кесипкөйлүк сапатына талаптарды жогорулатуу сунуш кылынат.

Судьялардын, соттордун аппаратынын кызматкерлеринин штаттык сандары соттордогу жүктөлгөн иштерге ылайык келбейт, бул ишти кароонун процесстик мөөнөттөрүн бузууга алып келип, тийиштүү түрдө сот адилеттигин сапаттуу жүргүзүүгө көмөктөшпөйт. Ушуга байланыштуу жүргүзүлгөн мониторингдин негизинде судьяларга жана соттордун аппаратынын кызматкерлерине жаңы жүктөлгөн иштердин нормативдерин иштин татаалдыгын, ишке катышкан адамдардын санын эске алуу менен ар бир ишке убакытты сарптоону иштеп чыгуу сунуш кылынат.

Жаңы жүктөлгөн иштердин нормативдерин эске алуу менен судьялардын жана соттордун аппаратынын кызматкерлеринин штаттык санын көбөйтүү, ишти кайра бөлүштүрүүнүн механизмин же судьяларды кыйла иштер жүктөлгөн сотторго иш сапарына жөнөтүү механизмин иштеп чыгуу сунуш кылынат. Сотко келип түшкөн иштердин санын азайтуу жана судьяларга жүктөлгөн ишти азайтуу үчүн талаш-тартыштарды соттук эмес чечүү институттарын (медиатция) пайдалануу керек.

Сот системасын өнүктүрүүнүн артыкчылыктуу багыттарынын бири “электрондук сот адилеттигин” киргизүү болуп саналат. Бул үчүн тийиштүү шарттардын жана финансылык ресурстардын жоктугунан улам иш жүзүндө Кыргыз Республикасынын сот системасында “электрондук сот адилеттиги” киргизиле элек.

Сот адилеттигин ишке ашыруу үчүн зарыл шарттарды түзүү, жарандык, жазык, административдик жана башка иштер боюнча сот адилеттигин ишке ашыруу үчүн бүгүнкү күндүн талаптарына жооп берген имараттарга сотторду жайгаштыруу, жарандардын сот адилеттигине жетишүүсү жана анын ачык-айкындыгын камсыз кылуу маанилүү факторлордон болуп саналат.

Сот системасын өнүктүрүү тийиштүү каржылоосуз мүмкүн эместигин эске алуу менен сот системасын каржылоо үчүн республикалык бюджет жөнүндө мыйзамда жылына, бери болгондо бюджеттин чыгаша бөлүгүнүн 2,0% үлүшү өлчөмүндө, жылдар боюнча этап менен жогорулатууну киргизүүнү кароо сунуш кылынат:

- 2019-жылы – 1,5%

- 2020-жылы – 1,8%

- 2021-жыл   –  2,0%

- 2022-жыл   –  2,0%

Жогоруда баяндалгандардын негизинде Бюджет жана финансы боюнча комитети төмөндөгүдөй чечти:

1. “2019-2022-жылдарга Кыргыз Республикасынын сот системасынын өнүктүрүү” мамлекеттик максаттуу программанын долбоорунун концепциясы жактырылсын жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин кароосуна киргизилсин.

2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү:

- «2019-2022-жылдарга Кыргыз Республикасынын сот системасын өнүктүрүү» максаттуу мамлекеттик программасын Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомуна ылайык аткарылышын камсыздасын;

- «Кыргыз Республикасынын 2019-жылга республикалык бюджети жөнүндө» Мыйзам долбоорун иштеп чыгууда  Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 98-беренесин жана Кыргыз Республикасынын Бюджет кодексинин 5-беренесин милдеттүү түрдө сактасын.

3. Ушул чечим Конституциялык мыйзамдар, мамлекеттик түзүлүш, сот-укук маселелери жана Жогорку Кеңештин Регламенти боюнча комитетине жөнөтүлсүн.

 

 

 

 

Бюджет жана финансы боюнча

комитеттин төрагасы                                                                 Э. Токтошев

Көрүүлөрдүн саны : 127