2019-жылдын 24-июнундагы Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын кайрылуусу жөнүндө комитеттин чечими

27-06-2019 16:26

 

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Социалдык маселелер, билим берүү, илим, маданият жана саламаттык сактоо боюнча комитетинин

2019-жылдын 24-июнундагы

Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын кайрылуусу жөнүндө 

ЧЕЧИМИ

 

    Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Социалдык маселелер, билим берүү, илим, маданият жана саламаттык сактоо боюнча комитети Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын кайрылуусун (2019-жылдын 13-июнундагы кир. №12-12339/19) карап чыгып, төмөндөгүлөрдү белгилейт.

Кайрылууда Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын дарегине Кадамжай шаарында жана Баткен облусунда Жахабанын күбөлөрү диний уюмун каттоодон баш тартуу маселеси боюнча А. Бекмановдун жана Д. Эгембердиевдин кызыкчылыгын коргогон Марк Хансан кайрылгандыгы баяндалган.   

Жахабанын күбөлөрү диний уюму (мындан ары – диний уюм) 1998-жылы Дин иштери боюнча мамлекеттик комиссиясы тарабынан Кыргыз Республикасында каттоодон өткөн.  

Диний уюмдун Кыргыз Республикасындагы төрагасы болуп, Кыргыз Республикасынын жараны А. Бекманов эсептелет.

“Кыргыз Республикасындагы дин тутуу эркиндиги жана диний уюмдары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 8-беренесинин 3-пунктуна ылайык (мындан ары - Мыйзам),  диний уюм жашы жеткен жана Кыргыз Республикасынын аймагында туруктуу жашаган Кыргыз Республикасынын эки жүздөн кем болбогон жаранынын демилгеси боюнча түзүлөт.

Жогоруда аталган Мыйзамдын 10-беренесинин 2-пунктунун үчүнчү абзацына ылайык, диний уюмду эсептик каттоодон өткөрүү үчүн  диний уюмду жана миссияны түзүүнүн демилгечилеринен болуп эсептелишкен жана уставдын алкагында мыйзам алдында жоопкерчиликтүү жарандардын, уюштуруу кеңешинин мүчөлөрүнүн нотариалдык күбөлөндүрүлгөн жана жергиликтүү кеңеш менен макулдашылган (алардын фамилиясын, атын, атасынын атын, туулган датасын, жарандыгын, турган жерин, паспортунун номерин жана сериясын, качан жана кайдан берилгендигин көрсөтүү менен) тизмеси талап кылынат.

2010-жылы Кадамжай шаары жана Баткен облусу боюнча диний уюмдун өкүлү Д. Эгембердиев Кадамжай шаардык кеңешине диний уюмдун эки жүз мүчөсүнүн тизмесин макулдашуудан өткөрүү үчүн кайрылган. Кадамжай шаардык кеңеши аталган диний уюмдун макулдашуу тизмесин эки жолу четке каккан.

Ушуга байланыштуу диний уюм Бириккен улуттар уюмунун адам укуктары боюнча комитетине кайрылган (мындан ары – БУУ комитети). БУУнун комитети өзүнүн чечиминде диний уюмдун мүчөлөрүнүн укуктары бузулгандыгын белгилейт (2019-жылдын 8-апрелиндеги БУУнун комитетинин чечими тиркелет), башкача айтканда “Граждандык жана саясий укуктар жөнүндө” эл аралык Пактынын 26-статьясы бузулган, ага  Кыргыз Республикасы 1994-жылдан тартып кошулган.  

2014-жылдын 27-февралында диний уюм “Кыргыз Республикасында дин тутуу эркиндиги жана диний уюмдары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 10-беренесинин 2-бөлүгүнүн 3-абзацы Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык келүүсүн текшерүү боюнча Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Конституциялык палатасына (мындан ары - Конституциялык палата) кайрылган. 2014-жылдын 4-сентябрында Конституциялык палата «Кыргыз Республикасындагы дин тутуу эркиндиги жана диний уюмдары жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 10-беренесинин 2-бөлүгүнүн 3-абзацындагы «…жергиликтүү кенеш менен макулдашылган» деген сөздөрдөн турган ченем Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 20-беренесинин 2-бөлүгүнѳ жана 35-беренесине карама-каршы келет деп тапкан.

Аталган Конституциялык палатанын чечимин Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин V чакырылышынын Билим берүү, илим, маданият жана спорт боюнча жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин VI чакырылышынын Социалдык маселелер, билим берүү, илим, маданият жана саламаттык сактоо боюнча комитеттери эки жолу карагандыгын Комитет белгилейт. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Регламенти жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 29-беренесинин 1-бөлүгүнүн 14-пунктуна ылайык, комитеттер Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө “Кыргыз Республикасындагы дин тутуу эркиндиги жана диний уюмдары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоорун демилгелөөнү тапшырган (Комитеттердин чечимдери тиркелет).

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү комитеттердин чечимдерин аткаруу максатында “Кыргыз Республикасындагы дин тутуу эркиндиги жана диний уюмдары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоорун демилгелеген (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2017-жылдын 11-апрелиндеги № 207-токтому).  Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Социалдык маселелер, билим берүү, илим, маданият жана саламаттык сактоо боюнча комитети 2017-жылдын 29-майында Мыйзам долбоорду карап жана концепциясын жактырган бирок, аталган Мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 22-майындагы № 241-токтому менен чакыртып алынган.    

Жогоруда баяндалгандын негизинде, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Социалдык маселелер, билим берүү, илим, маданият жана саламаттык сактоо боюнча комитети төмөндөгүдөй чечти:

1. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү кыска убакыттын ичинде Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын 2014-жылдын 4-сентябрындагы чечиминен келип чыккан зарыл болгон тийиштүү өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду «Кыргыз Республикасындагы дин тутуу эркиндиги жана диний уюмдары жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына киргизсин жана 2019-жылдын 1-сентябрына чейин Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин кароосуна жөнөтсүн.

2. Ушул чечимдин аткарылышын контролдоо Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Социалдык маселелер, билим берүү, илим, маданият жана саламаттык сактоо боюнча комитетине жүктөлсүн.

 

        

 

 

Комитеттин төрагасынын

         орун басары                                                                                            А. С. Токторов

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Көрүүлөрдүн саны : 81