«Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын мыйзам долбоору 2019-жылдын 19-июлунан тартып коомдук талкууга коюлат

19-07-2019 11:00

Демилгечи: Жогорку Кеңештин депутаты И.Пирматов

Сунуш-пикирлерди төмөнкү  телефон номурлары аркылуу билдирсениздер болот: (0312) 638540

Каттоо: №№ 6-16706/19      17.07.2019

Жогорку Кеңештин Басма сөз кызматы

Долбоор

 

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу

 

1-берене

Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексине (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 2017-ж., № 4, 285-ст.) төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:

1) 27-берененин 3-бөлүгүнүн экинчи абзацы «19-главада» деген сөздөрдөн кийин «, 217-берененин 1-бөлүгүндө, 242-берененин 2-бөлүгүндө» деген сөздөр менен толукталсын;

2) 217-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

«217-берене. Салык салуудан качуу жана бухгалтердик эсепти бурмалоо

1. Бухгалтердик эсептин жоктугу же анын бурмаланышы же болбосо бухгалтердик отчетторду, баланстарды, эсептешүүлөрдү жана бюджетке салыктарды чегерүү жана төлөө менен байланышкан башка документтерди бербөө, -

2-категориядагы айып пул салууга алып келет.

2. Пайданы, кирешени же салык салуунун башка объекттерин жашыруудан (азайтуудан) билинген салык салуудан качуу, -

4-категориядагы айып пул салууга алып келет.

3. Нөлдүк көрсөткүчтөрү бар бухгалтердик отчетторду бербөө же болбосо аларды берүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн бузуу, -

1-категориядагы айып пул салууга алып келет.

Эскертүү.

Жак бузууларды жоюу жөнүндө кабар тапшырылган күндөн кийинки күндөн тартып он жумушчу күндүн ичинде бузууларды өз алдынча жойгон учурда ушул берененин 2-бөлүгүндө каралган бузуулар үчүн административдик жоопкерчиликке тартылбайт.»;

3) 242-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

«242-берене. Социалдык камсыздандыруу менен байланышкан документтерди жана төлөмдөрдү белгиленген мөөнөттө бербөө

1. Социалдык камсыздандыруу менен байланышкан документтерди жана төлөмдөрдү белгиленген мөөнөттө бербөө -

1-категориядагы айып пул салууга алып келет.

2. Социалдык камсыздандыруу менен байланышкан, нөлдүк көрсөткүчтөрү бар эсептик ведомостту белгиленген мөөнөттө бербөө -

1-категориядагы айып пул салууга алып келет.».

2-берене

1. Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып он күн өткөндөн кийин күчүнө кирет жана 2019-жылдын 1-январынан тартып келип чыккан укуктук мамилелерге жайылтылат.

2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү өзүнүн ченемдик укуктук актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.

 

Кыргыз Республикасынын

Президенти

 

Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна

Маалымкат-негиздеме

 

«Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын ушул долбоору нөлдүк көрсөткүчтөрү бар бухгалтердик отчетторду жана социалдык камсыздандыруу менен байланышкан, нөлдүк көрсөткүчтөрү бар эсептик ведомостту салык органдарына бербөө же болбосо берүү мөөнөттөрүн бузуу үчүн айып пулдардын өлчөмүн азайтууга багытталган.

Салык кызматынын органдарынын маалыматына ылайык 2019-жылдын 1-январына карата салыктын эсебинде 115 957 юридикалык жак, 350 232 жеке ишкер (анын ичинде патенттин негизинде ишти жүзөгө ашырып жаткан) турган, катталган юридикалык жактардын ичинен 60 885и отчеттуулукту таптакыр тапшырбайт. Себептери ар кандай болушу мүмкүн: өлкөнүн чегинен тышкары жакка кетүү, уюштуруулардын көзү өтүп кеткен, айып акылардын жогорку өлчөмдөрүн төлөөдөн качат ж.б. Салык кызматынын органдары, эгерде аларды издөө жана табуу боюнча иш-чараларды жүргүзсө, анда жетекчилер же уюштуруучулар жоопкерчиликке тартылат.

Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексинин 217-беренесине ылайык бухгалтердик эсептин жоктугу же анын бурмаланышы же болбосо бухгалтердик отчетторду, баланстарды, эсептешүүлөрдү жана бюджетке салыктарды чегерүү жана төлөө менен байланышкан башка документтерди бербөө үчүн жоопкерчилик каралган. Мында ушундай бузуу 2-категориядагы айып пул салууга алып келет (жеке жактар үчүн – 3000 сом, юридикалык жактар үчүн – 13000 сом). Мындан тышкары, 242-беренеге ылайык социалдык камсыздандыруу менен байланышкан документтерди жана төлөмдөрдү белгиленген мөөнөттө бербөө үчүн жоопкерчилик каралган. Мындай бузуу 1-категориядагы айып пул салууга алып келет (жеке жактар үчүн – 1000 сом, юридикалык жактар үчүн – 5000 сом).

Уюм (жеке жак) ишти жүргүзүп жатканына же жоктугуна карабастан, бардык уюмдар жана жеке жактар (мыйзамдарда каралган учурларда) салык органдарына бухгалтердик отчеттуулукту жана социалдык камсыздандыруу боюнча эсептик ведомостту берүүгө милдеттүү. Мыйзамдарга ылайык салык отчеттуулугу жана эсептик ведомость ай сайын тапшырылат, жеке ишкерлер өзүнүн ишине жараша (колдонулуучу салык режимдери, КНСти төлөөчү катары каттоо) отчетторду ай сайын же болбосо квартал сайын тапшырат.

Азыркы учурда көпчүлүк салык төлөөчүлөр салык отчеттуулугун жана нөлдүк көрсөткүчү бар эсептик ведомостту тапшырат, анткени алар экономикалык ишти убактылуу жүргүзбөшү мүмкүн. Ишти убактылуу жүргүзбөгөн учурда да, юридикалык жана жеке жактар кандай болгон күндө да бухгалтерди жалдоого же болбосо нөлдүк отчеттуулукту өз алдынча берүүгө аргасыз. Көпчүлүк учурда уюмдар, ар кандай себептерден улам, отчеттуулукту өз учурунда бербейт жана бул бузуу үчүн алар көп өлчөмдөгү айып пулду төлөөгө же отчеттуулукту берүүдөн таптакыр эле жашырынууга аргасыз.

Белгилеп кетүү керек, ушундай жогорку айып пулдар алардын ишине таасир этет жана коррупциялык механизмдер үчүн шарттарды түзөт, анткени салык органдарына отчеттуулукту социалдык камсыздандыруу боюнча эсептик ведомостту өз учурунда бербегендиги үчүн айып пулдардын зор өлчөмдөрүнөн улам уюмдар отчеттуулукту берүүнүн мыйзамсыз ыкмаларын издөөгө аргасыз. Айрым уюмдар отчетту жылдар бою таптакыр эле бербей коюуну артык көрөт, айрымдары «нөлдүк отчеттуулукту» тапшырат, бирок эгерде отчеттуулукту өз учурунда тапшырбаса, административдик жоопкерчиликке тартылат.

Экономикалык ишти убактылуу жүргүзбөгөн салык төлөөчүлөрдүн кызыкчылыктарын коргоо максатында Бузуулар жөнүндө кодекстин 217-беренесин нөлдүк көрсөткүчтөрү бар бухгалтердик отчетторду бербөө же болбосо аларды берүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн бузуу үчүн жоопкерчиликти караган 3-бөлүк менен толуктоо сунуш кылынат, бул
1-категориядагы айып пул салууга алып келет (жеке жактар үчүн – 3000 сомдун, юридикалык жактар үчүн – 13000 сомдун ордуна жеке жактар үчүн – 1000 сом, юридикалык жактар үчүн – 5000 сом). Бузуулар жөнүндө кодекстин 242-беренесин да социалдык камсыздандыруу менен байланышкан, нөлдүк көрсөткүчтөрү бар эсептик ведомостту белгиленген мөөнөттө бербөө үчүн жоопкерчиликти караган 2-бөлүк менен толуктоо сунуш кылынат (жеке жана юридикалык жактар үчүн – 1000 сом, мында юридикалык жактар үчүн айып пулдардын өлчөмү 5000 сомдун ордуна 1000 сомго чейин төмөндөйт). Мында экономикалык ишти жүргүзүп жаткан юридикалык жана жеке жактар үчүн «бухгалтердик эсептин жоктугу же анын бурмаланышы же болбосо бухгалтердик отчетторду, баланстарды, эсептешүүлөрдү жана бюджетке салыктарды чегерүү жана төлөө менен байланышкан башка документтерди бербөө» үчүн айып пулдардын өлчөмдөрү өзгөрбөйт.

Мындан тышкары, Бузуулар жөнүндө кодекстин 217-беренесинин 2-бөлүгү «пайданы, кирешени же салык салуунун башка объекттерин жашыруудан (азайтуудан) билинген салык салуудан качуу» үчүн жоопкерчиликти карайт, бул 4-категориядагы айып пул салууга алып келет (жеке жактар үчүн – 7500 сом, юридикалык жактар үчүн – 23000 сомов). Айып пулдун зор өлчөмүнө байланыштуу Бузуулар жөнүндө кодекстин 217-беренеси жак бузууларды жоюу жөнүндө кабар тапшырылган күндөн кийинки күндөн тартып он жумушчу күндүн ичинде бузууларды өз алдынча жойгон учурда «пайданы, кирешени же салык салуунун башка объекттерин жашыруудан (азайтуудан) билинген салык салуудан качуу» үчүн жоопкерчиликке тартылбай тургандыгы жөнүндө эскертүү менен толукталат. Россия Федерациясынын жана Казакстан Республикасынын мыйзамдары да ушундай ченемдерди камтыйт жана салык төлөөчүлөргө бузууларды өз алдынча жоюу мүмкүнчүлүгүн берет.

Мыйзам долбоору кабыл алынган учурда экономикалык ишти убактылуу жүргүзбөгөн, ар кандай себептерден улам салык отчетторун жана социалдык камсыздандыруу боюнча эсептик ведомостту бербеген салык төлөөчүлөр юридикалык жактар үчүн колдонуудагы 18000 сомдун жана жеке жактар үчүн 6000 сомдун ордуна салык отчеттуулугу үчүн 1000 сом жана социалдык камсыздандыруу боюнча 1000 сом өлчөмүндө айып пул төлөйт. Мыйзамдын күчү 2019-жылдын 1-январынан тартып келип чыккан укуктук мамилелерге жайылтылат.

Сунуш кылынган мыйзам долбоору социалдык, гендердик, экономикалык, укуктук, укук коргоочу жана коррупциялык кесепеттерге алып келбейт, ошондой эле республикалык бюджеттен кошумча финансылоону талап кылбайт. Долбоор жөнгө салуучу таасирди талдоого жатпайт, анткени ишкердик ишти жөнгө салууга багытталган эмес.

Улуттук мыйзамдарды жүргүзүлгөн талдоонун натыйжалары боюнча мыйзам долбоору колдонуудагы ченемдик укуктук актыларга, ошондой эле Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган эл аралык келишимдерге карама-каршы келбей тургандыгы белгиленди.

Коомдук талкууну камсыз кылуу жана «Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 22-беренесин ишке ашыруу үчүн бул мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин расмий сайтына (www.kenesh.kg) жайгаштырылган.

Бул долбоорду жөнгө салуунун максаттары, милдеттери жана маңызы, актынын мазмуну Кыргыз Республикасынын Конституциясына жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына карама-каршы келбейт, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2015-жылдын 26-июнундагы № 5389-V токтому менен бекитилген Мыйзам чыгаруу техникасы боюнча нускамада белгиленген эрежелердин талаптарына ылайык келет.

Баяндалгандарга байланыштуу «Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоору кароого коюлат.

 

 

Депутат                                                                               И.А. Пирматов

 

 

«Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу»

Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна

Салыштырма таблица

 

Колдонуудагы редакция

Сунуш кылынып жаткан редакция

Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодекси

27-берене. Айып пул

1. Айып пул акчалай жаза чарасы болуп саналат, бузууларды жасагандыгы үчүн жеке жана юридикалык жактарга ушул Кодексте белгиленген учурларда, өлчөмдө жана тартипте салынат.

2. Айып пул эсептик көрсөткүчтөр менен эсептелет.

3. Айып пул өлчөмү боюнча төмөнкүдөй сегиз категорияга бөлүнөт:

119-120-1, 128 жана 130-135-беренелерди кошпогондо, 19-главада каралган бузуулар үчүн юридикалык жактарга карата жеке жактар үчүн көрсөтүлгөн айыл пулдардын өлчөмдөрү колдонулат.

1) 1-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 10 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 50 эсептик көрсөткүч;

2) 2 категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 30 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 130 эсептик көрсөткүч;

3) 3-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 55 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 170 эсептик көрсөткүч;

4) 4-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 75 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 230 эсептик көрсөткүч;

5) 5-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 100 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 280 эсептик көрсөткүч;

6) 6-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 125 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 350 эсептик көрсөткүч;

7) 7-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 150 эсептик көрсөткүчтө, юридикалык жактар үчүн - 450 эсептик көрсөткүч;

8) 8-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 175 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 550 эсептик көрсөткүч.

27-берене. Айып пул

1. Айып пул акчалай жаза чарасы болуп саналат, бузууларды жасагандыгы үчүн жеке жана юридикалык жактарга ушул Кодексте белгиленген учурларда, өлчөмдө жана тартипте салынат.

2. Айып пул эсептик көрсөткүчтөр менен эсептелет.

3. Айып пул өлчөмү боюнча төмөнкүдөй сегиз категорияга бөлүнөт:

119-120-1, 128 жана 130-135-беренелерди кошпогондо, 19-главада, 217-берененин 1-бөлүгүндө, 242-берененин 2-бөлүгүндө каралган бузуулар үчүн юридикалык жактарга карата жеке жактар үчүн көрсөтүлгөн айыл пулдардын өлчөмдөрү колдонулат.

1) 1-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 10 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 50 эсептик көрсөткүч;

2) 2 категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 30 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 130 эсептик көрсөткүч;

3) 3-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 55 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 170 эсептик көрсөткүч;

4) 4-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 75 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 230 эсептик көрсөткүч;

5) 5-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 100 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 280 эсептик көрсөткүч;

6) 6-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 125 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 350 эсептик көрсөткүч;

7) 7-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 150 эсептик көрсөткүчтө, юридикалык жактар үчүн - 450 эсептик көрсөткүч;

8) 8-категориядагы айып пул: жеке адамдар үчүн - 175 эсептик көрсөткүч, юридикалык жактар үчүн - 550 эсептик көрсөткүч.

217-берене. Салык салуудан качуу жана бухгалтердик эсепти бурмалоо

1. Бухгалтердик эсептин жоктугу же анын бурмаланышы же болбосо бухгалтердик отчетторду, баланстарды, эсептешүүлөрдү жана бюджетке салыктарды чегерүү жана төлөө менен байланышкан башка документтерди бербөө, -

2-категориядагы айып пул салууга алып келет.

2. Пайданы, кирешени же салык салуунун башка объекттерин жашыруудан (азайтуудан) билинген - салык салуудан качуу, -

4-категориядагы айып пул салууга алып келет.

 

217-берене. Салык салуудан качуу жана бухгалтердик эсепти бурмалоо

1. Бухгалтердик эсептин жоктугу же анын бурмаланышы же болбосо бухгалтердик отчетторду, баланстарды, эсептешүүлөрдү жана бюджетке салыктарды чегерүү жана төлөө менен байланышкан башка документтерди бербөө, -

2-категориядагы айып пул салууга алып келет.

2. Пайданы, кирешени же салык салуунун башка объекттерин жашыруудан (азайтуудан) билинген - салык салуудан качуу, -

4-категориядагы айып пул салууга алып келет.

3. Нөлдүк көрсөткүчтөрү бар бухгалтердик отчетторду бербөө же болбосо аларды берүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн бузуу, -

1-категориядагы айып пул салууга алып келет.

Эскертүү.

Жак бузууларды жоюу жөнүндө кабар тапшырылган күндөн кийинки күндөн тартып он жумушчу күндүн ичинде бузууларды өз алдынча жойгон учурда ушул берененин 2-бөлүгүндө каралган бузуулар үчүн административдик жоопкерчиликке тартылбайт.

242-берене. Социалдык камсыздандыруу менен байланышкан документтерди жана төлөмдөрдү белгиленген мөөнөттө бербөө

Социалдык камсыздандыруу менен байланышкан документтерди жана төлөмдөрдү белгиленген мөөнөттө бербөө -

1-категориядагы айып пул салууга алып келет.

 

242-берене. Социалдык камсыздандыруу менен байланышкан документтерди жана төлөмдөрдү белгиленген мөөнөттө бербөө

Социалдык камсыздандыруу менен байланышкан документтерди жана төлөмдөрдү белгиленген мөөнөттө бербөө -

1-категориядагы айып пул салууга алып келет.

2. Социалдык камсыздандыруу менен байланышкан, нөлдүк көрсөткүчтөрү бар эсептик ведомостту белгиленген мөөнөттө бербөө -

1-категориядагы айып пул салууга алып келет.

 

 

 



Көрүүлөрдүн саны : 283