2018-жылдын 25 - октябрындагы № 2670-VI Кыргыз Республикасында кыйноолордун жана башка катаал, адамгерчиликсиз же кадыр-баркты басмырлаган мамиленин жана жазанын  түрлөрүнүн алдын алуу боюнча улуттук борбордун 2017-жыл үчүн баяндамасы жөнүндө

25-10-2018 18:35

 

Кыргыз Республикасында кыйноолордун жана башка катаал, адамгерчиликсиз же кадыр-баркты басмырлаган мамиленин жана жазанын  түрлөрүнүн алдын алуу боюнча улуттук борбордун 2017-жыл үчүн баяндамасы жөнүндө

 

 

“Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Регламенти жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 133-беренесинин 5-бөлүгүнө ылайык Кыргыз Республикасында кыйноолордун жана башка катаал, адамгерчиликсиз же кадыр-баркты басмырлаган мамиленин жана жазанын түрлөрүнүн алдын алуу боюнча улуттук борбордун 2017-жыл үчүн баяндамасын угуп,

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши т о к т о м  к ы л а т:

1. Кыргыз Республикасында кыйноолордун жана башка катаал, адамгерчиликсиз же кадыр-баркты басмырлаган мамиленин жана жазанын түрлөрүнүн алдын алуу боюнча улуттук борбордун 2017-жыл үчүн баяндамасы (мындан ары – Улуттук борбор) эске алынсын.

2. Баяндаманын жыйынтыктары боюнча Улуттук борбордун төмөнкүдөй сунуштары мамлекеттик органдар тарабынан кароо үчүн жөнөтүлсүн:

1) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү:

-Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин 2015-жылдын 7-декабрындагы № 680 буйругу менен бекитилген Кыргыз Республикасында кыйноолорду жана башка катаал, адамгерчиликсиз же кадыр-баркты басмырлаган мамилени жана жазаны натыйжалуу документтештирүү боюнча Практикалык жетекчиликтин (мындан ары – зордук-зомбулукту, кыйноолорду жана ырайымсыз мамиле жасоолорду натыйжалуу документтештирүү боюнча Практикалык жетекчилик) ИИМдин, ЖАМКнын, УКМКнын жана башка ведомстволук медициналык кызматтары тарабынан колдонулушуна жана жабык мекемелердин медициналык персоналын Саламаттыкты сактоо министрлигинин карамагына этап боюнча өткөрүп берүүнү жүзөгө ашырууда тикелей контролду камсыз кылсын;

-моралдык зыяндын ордун толтурууну жана материалдык зыянга акы төлөөлөрдү кошуп алганда кыйноолор жана ырайымсыз мамиле жасоолор жөнүндө арыздарды кароонун жыйынтыктары боюнча соттук чечимдерди каттоо жөнүндө сунуштарды иштеп чыксын жана киргизсин;

-калкты маалымдоо жана агартуу боюнча Улуттук борбордун милдеттерин натыйжалуу ишке ашыруу, ошондой эле анын иштери жана жыйынтыктары жөнүндө маалыматтарды өз мезгилинде жана толук берүү максатында Улуттук борбордун штатына мамлекеттик орган катары басма сөз-катчынын штаттык бирдигин киргизүү мүмкүнчүлүгүн карасын;

-аскер кызматчыларынын кыйноолордон жана ырайымсыз мамиле жасоолордон эркин болуу укугун ишке ашыруу жана Кыйноолорго каршы конвенциянын жоболорун имплементациялоо боюнча сунуштарды иштеп чыгуу максатында Кыргыз Республикасынын Куралдуу күчтөрүнүн ишин жөнгө салган улуттук мыйзамдарды инвентаризациялоону жүргүзсүн;

-бардык медициналык-санитардык талаптарды тикелей сактоо менен ИИМдин, ЖАМКнын, Саламаттык сактоо министрлигинин мекемелер тутумунда кармоо шарттарын жакшыртуу жана ИИМдин, УКМКнын, ЖАМКнын тутумунун мекемелеринин бардык коридорлорунда жана камераларында көрмө-байкоо камераларын орнотуу боюнча каражаттарды издеп тапсын;

-тергөө изоляторлоруна этаптоо мүмкүнчүлүгү болбогон себептер боюнча тергөө алдындагы камалгандарды убактылуу кармоо изоляторлоруна киргизбөө боюнча контролду күчөтсүн; ченемдик укуктук актыларга тиешелүү өзгөртүү киргизсин;

-камалгандардын адвокаттын жардамы алдында коргонууга укугунун сакталышына контролду күчөтсүн;

-жазык издөө кызматкерлери тарабынан УКИлерге түн ичинде барууга уруксат берүүгө жол бербөө жана ички иштер органдарынын тутумунун мекемелеринде жазып алуу функциясы бар көрмө-байкоо камералары менен башпааналарда сурак жүргүзүү боюнча сунуш киргизсин;

-ЖАМКнын түзөтүү мекемелерин кайтаруу жана соттолгон жана камакка алынган адамдарды коштоп жүрүү боюнча департаментинин (мындан ары – Кайтаруу жана коштоп жүрүү боюнча департамент) кызматкерлеринин жана ЖАМКнын кызматкерлеринин этапташтыруунун жүрүшүндө тергөө алдында камалгандардын/соттолгон адамдардын өмүрүнүн жана ден соолугунун коопсуздугун камсыздоо боюнча милдеттенмелери, анын ичинде Кайтаруу жана коштоп жүрүү боюнча департаменттин кызматкерлеринин, ошондой эле ЖАМКнын күнөөсү боюнча этапталган адамдарга материалдык жана моралдык зыяндарды төлөп берүүнүн кепилдиктерин камсыздоо боюнча, ченемдик укуктук актыларга тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу Жогорку Кеңешке сунуш киргизсин;

-эркиндигинен ажыратылган жана чектелген адамдар кармалган жерлеринин медициналык бөлүктөрүндө заманбап медициналык жабдууларды орнотуу үчүн каражат издеп тапсын;

-кыйноолордун жана ырайымсыз мамиле жасоолордун оордугунун деңгээлине баа берүү тутумун иштеп чыксын; ченемдик укуктук актыларга тиешелүү өзгөртүү киргизсин;

-кыйноолордон жана ырайымсыз мамиле жасоолордон психиатриялык ооруканалардын пациенттеринин эркин болуу укугунун сакталышына контролду күчөтсүн; ченемдик укуктук актыларга тиешелүү өзгөртүү киргизсин;

-Кыргыз Республикасында психиатриялык жардам көрсөтүүнүн стандарттарын жана сапатын контролдоо механизмин иштеп чыксын;

-психиатриялык мекемелердин башка пациенттеринен мажбурлап дарылоого жөнөтүлгөн адамдарды өз-өзүнчө жайгаштыруу үчүн шарттардын түзүлүшүнө контролду күчөтсүн;

-дары-дармек каражаттарынын жетиштүү санынын жөнөтүлүшүнө жана медициналык кызматтарды көрсөтүүлөргө көмөктөшүү максатында бардык жабык мекемелердин керектөөлөрүнө жалпы улуттук баа берүүнү жүргүзсүн, бул бардык медициналык стандарттарды унификациялоого, кармалган адамдардын шарттарына сапаттуу мониторинг жүргүзүүгө, базалык медициналык кызмат көрсөтүүлөргө жана дары-дармектерге саламаттыкты сактоо боюнча улуттук реформалардын алкагында жеткиликтүүлүккө алып келет;

-пациенттердин эс алуусу, иш менен алектенүүсү жана андан ары социалдашуусу үчүн адекваттык шарттарды түзүү менен психиатриялык мекемелерди артыкчылыктуу ачык мекемелерге план ченемдүү которууну карасын;

-Саламаттык сактоо министрлигинин карамагына саламаттыкты сактоонун параллелдүү тутумун өткөрүү жол-жобосун баштасын. Адамдарды эркиндигинен ажыратуу/чектелген жерлердеги бардык медициналык бөлүктөр Медициналык аккредитациялык комиссиядан (МАК) аккредитациялоодон, ММКФнын текшерүүсүнөн өтүүгө жана турмуштук маанилүү дары-дармек каражаттарына жеткиликтүү болууга тийиш;

-соттук-медициналык экспертизанын иштерин, кыйноолордо жана ырайымсыз мамиле жасоолордо экспертизаларды өткөрүүнүн стандарттарын жөнгө салган колдонуудагы ченемдик укуктук актыларды өркүндөтсүн, кыйноолорду колдонуунун жыйынтыгында каза болгон адамдардын өлүктөрүн изилдөөдө Соттук экспертизаларды жүргүзүү эрежесин иштеп чыксын жана Стамбул протоколунун талаптарына толук ылайык келтирсин;

-психиатриялык мекемелердин ишин жана психиатриялык жардам көрсөткөн адамдарды психиатриялык жардамдын кепилдикке алынган деңгээлин жана жогорку сапатын камсыздаган өлчөмдөрдө каржылоону камсыз кылсын;

2) Кыргыз Республикасынын Жогорку соту процесстик ченемдердин соттор тарабынан жол берилген бузууларын, анын ичинде бул категориядагы иштерди кароо мөөнөттөрүнүн бузууларын көрсөтүү менен 2015-2017-жылдары кыйноолор жөнүндө жазык иштери боюнча соттук практиканы жалпылоону жүргүзсүн;

3) Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасы:

-кыйноолор жана ырайымсыз мамиле жасоолор жөнүндө арыздарды кароонун натыйжалуулугун камсыз кылсын. Кыйноолор жана ырайымсыз мамиле жасоолор жөнүндөгү иштерди кароо мөөнөттөрүнүн так сакталышына көзөмөлдү күчөтсүн;

-шектелүүчүнүн же айыпталуучунун ар бирин жеткирүүгө карата (алгачкы жеткирүүдө гана эмес ошондой эле тергөө аракеттерин жүргүзүү үчүн УКИлердин чектеринен ар бир жолу чыгарууда жана УКИлерге кайра киргизүүдө), ошондой эле даттануучунун өзүнөн, анын коргоочусунан, тууганынан даттануучуга дене-бой жана психикалык басым көрсөтүлүп жаткандыгы тууралуу даттануу келип түшкөндө милдеттүү медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө ЖПКнын 40-беренесинин талаптарынын тикелей сакталышына контролду күчөтсүн;

-саламаттыкты сактоо тутумунун бардык деңгээлдериндеги медициналык адистери тарабынан медициналык кароо жүргүзүү талаптарынын зордук-зомбулукту, кыйноолорду жана ырайымсыз мамиле жасоолорду натыйжалуу документтештирүү боюнча Практикалык жетекчиликке толук ылайык келтирилишинин тикелей сакталышына контролду күчөтсүн;

-“Кыйноолорду жана башка катаал, адамгерчиликсиз же кадыр-баркты басмырлаган мамиленин жана жазанын түрлөрүнүн алдын алуу боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук борбору жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 15-беренесинин 5-бөлүгүн бузулгандыгына жол берилгендиги үчүн Улуттук борбордун директору Н.Э. Сулаймановго карата Кыргыз Республикасынын Администрациялык кодексинин 400 жана 556-1-статьяларында каралган тартипте администрациялык укук бузуу жөнүндө иш козгоо тууралуу чараларды көрсүн;

4) Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги:

-кармалгандарды УКИлерге алгачкы жолу киргизүүдө, ошондой эле аларды УКИлерден тышкары ар бир жолу чыгарууда жана кайра жеткирүүдө милдеттүү медициналык күбөлөндүрүүнү жүргүзүү жөнүндө процесстик талаптардын аткарылышына контролду күчөтсүн, кармалгандардын өз учурунда жана сапаттуу медициналык тейленүүсүнө жана аныкталган адистиктеги дарыгерге тезинен жеткирүү зарыл болгон учурларда жеткиликтүүлүктү камсыз кылсын. Медициналык документтештирүүнү, анын ичинде ден соолугунун абалына даттануулар менен бардык кайрылгандарды жана көргөзгөн медициналык жардамды жазып алуу менен ар бир кармалганга медициналык карточканы киргизсин;

-мыйзамдын талаптарынын жана ички иштер органдарынын УКИлериндеги ички тартибинин эрежелеринин тикелей сакталышын камсыздасын;

5) Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматы:

-ЖАМКнын мекемелериндеги кармалган адамдардын, анын ичинде ЖАКнын 12-беренесинин негизинде айып изоляторлорунун (АИЗО) камераларында жана камералык типтеги башпааналардагы (КТБ) соттолгондордун кармоо шарттарын эл аралык жана улуттук стандарттарга ылайык келтирсин;

-тергөө изоляторлорунун жер төлөө башпааналарындагы камераларды жапсын;

-мыйзамдын талаптарынын жана ЖАТ мекемелериндеги кармоо эрежелеринин так сакталышын камсыз кылсын;

-ЖАМКнын кызматкерлеринин аракеттерине карата түшкөн даттануулар жана ар бир даттануу боюнча көрүлгөн чаралар тууралуу статистиканы расмий сайтка жарыяласын;

6) Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитети:

-ЖАМКнын кызматкерлеринин аракеттерине карата келип түшкөн даттануулар жана ар бир даттануу боюнча көрүлгөн чаралар тууралуу статистиканы Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө берсин;

- зордук-зомбулук, кыйноолор жана ырайымсыз мамиле жасоолор фактыларын натыйжалуу документтештирүү боюнча Практикалык жетекчиликти УКМКнын медициналык кызмат мекемелеринин ишине киргизүү боюнча иш чаралар планын иштеп чыксын;

7) Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттиги:

-ИИМдин ички иштер органдарынын имараттарынын жана убактылуу кармоо изоляторлорунун жана ЖАМКнын тергөө изоляторлорунун камераларынын абалынын мыйзамдарда каралган стандарттарга (СНиП, СанПиН, ж.б.) ылайыктуулугун текшерүүнү жүргүзсүн;

-Өзгөчө кырдаалдар министрлиги жана Архитектура жана курулуш мамлекеттик агенттиги, анын ичинде ведомстволор аралык комиссиялардын курамында ИИМдин ички иштер органдарынын убактылуу кармоо изоляторлорунун жана ЖАМКнын тергөө изоляторлорунун имараттарын андан ары эксплуатациялоо үчүн жарактуулугу жөнүндө актылар боюнча чыгарган сунуштарын аткаруу мониторингин жүргүзсүн;

8) Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги:

-зордук-зомбулук, кыйноолор жана ырайымсыз мамиле жасоолор фактыларын натыйжалуу документтештирүү боюнча Практикалык жетекчиликти саламаттыкты сактоонун бардык деңгээлдериндеги медициналык адистердин практикасына киргизүү аркылуу Кыргыз Республикасында Стамбул протоколунун принциптерин киргизүү боюнча иштерди улантсын;

-Саламаттыкты сактоо министрлигинин буйругу менен бекитилген кароонун формасына ылайык саламаттыкты сактоонун бардык деңгээлдериндеги медициналык адистер тарабынан кыйноолор жана ырайымсыз мамиле жасоолор фактыларынын милдеттүү медициналык документтештирилиши, ошондой эле медициналык документтештирүүнүн сапаты үчүн көзөмөлдү күчөтсүн;

-психиатриялык мекемелердин персоналынын кесибин туруктуу жогорулатсын;

9) Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Соттук-медициналык экспертиза мамлекеттик кызматы:

-кыйноолор жана ырайымсыз мамиле жасоолор фактылары боюнча соттук-медициналык эксперттердин корутундуларынын сапатын контролдоону күчөтсүн;

-медициналык күбөлөндүрүүлөрдү жүргүзүүнү зордук-зомбулук, кыйноолор жана ырайымсыз мамиле жасоолор фактыларын натыйжалуу документтештирүү боюнча Практикалык жетекчиликке жана Стамбул протоколуна толук ылайык келүүсүн камсыз кылсын;

-аңгемелешүү жана башка алдыңкы кесиптик көндүмдөрдү Стамбул протоколуна жана эл аралык стандарттарга ылайык жүргүзүү жаатында соттук-медициналык эксперттердин кесибин жогорулатуу практикасын киргизсин;

-соттук-медициналык кызматтын кызматкерлери үчүн Этикалык кодексти иштеп чыксын жана киргизсин.

3. Улуттук борбор Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдары тарабынан сунуштардын ишке ашырылышынын мониторингин жүргүзсүн жана кезектеги ар жылдык баяндаманы Жогорку Кеңешке киргизүүдө маалымат берсин.

 

 

 

Төрага                                                                                 Д.А. Джумабеков

 



Көрүүлөрдүн саны : 31