2018-жылдын 25 - октябрындагы № 2669-VI “Мыйзам менен чатагы бар балдардын укуктарынын сакталышы” Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын (Омбудсменинин) атайын баяндамасы жөнүндө

25-10-2018 18:30

 

“Мыйзам менен чатагы бар балдардын укуктарынын сакталышы” Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын (Омбудсменинин) атайын баяндамасы жөнүндө

 

 

“Кыргыз Республикасынын Омбудсмени (Акыйкатчысы) жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 11-беренесинин 7-бөлүгүнө ылайык “Мыйзам менен чатагы бар балдардын укуктарынын сакталышы” Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын (Омбудсменинин) баяндамасын угуп,

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши т о к т о м  к ы л а т:

1. “Мыйзам менен чатагы бар балдардын укуктарынын сакталышы” Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын (Омбудсменинин) атайын баяндамасы (мындан ары – атайын баяндама) эске алынсын.

2. Жогоруда көрсөтүлгөн атайын баяндаманы кароонун жыйынтыктары боюнча төмөнкүдөй сунуштар кабыл алынсын жана аларды аткаруу төмөнкүлөргө тапшырылсын:

1) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү:

-№ 14-тарбиялоо колониясын (№ 14-колонияны реформалоону жана модернизациялоону жүзөгө ашыруунун зарылдыгы жөнүндө 2014-2018-жылдарга карата Балдар үчүн юстицияны өнүктүрүүнүн мамлекеттик программасынын 16-пункту) реформалоо маселесин карасын;

-балдар үчүн сот адилеттигин жүргүзүүнүн бардык стадияларында ведомстволор үчүн мыйзам менен чатагы бар балдар менен иштөөнүн программаларын жана стандарттарын иштеп чыксын жана кабыл алсын;

-мыйзам менен чатагы бар балдар менен иштөөнүн эрежелеринде жана жол-жоболорунда так нускамаларды, индикаторлорду иштеп чыксын жана өздөрүнүн чечимдерин балдардын эң мыкты кызыкчылыктары менен негиздесин;

-сот адилеттүүлүгү тутумунда балдар менен иштөөдө ведомстволор аралык өз ара аракеттенүүнүн бирдиктүү механизмин иштеп чыксын;

-ИББлардын жана башка органдардын УКИлери жөнүндө жобону иштеп чыксын жана кабыл алсын, анда балдарды татыктуу, гумандуу жана коопсуз багуунун эл аралык стандарттарга жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына толук ылайыктуулугун камсыздоо боюнча УКИлердин функцияларын так аныктасын;

-камакта кармоонун татыктуу шарттарын камсыздоо үчүн УКИлерди жетиштүү көлөмдө каржылоону камсыз кылсын;

-эркиндигинен ажыратылган түрдө жазадан бошонуп келген жашы жете электер үчүн окутуу, эмгекке жайгаштыруу жана социалдык жардамдын башка түрлөрүн алуу механизмдерин иштеп чыксын;

2) Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги:

-балдардын арасында укук бузууларды алдын алуунун өзүнчө департаментин түзүү аркылуу жашы жете электердин арасында укук бузууларды алдын алууну күчөтсүн;

-балдардын эң мыкты кызыкчылыктарынын принцибин сактоо аркылуу бардык стадияларда мыйзам менен чатагы бар балдар менен иштөөнүн стандарттарын бекитсин;

3) Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасы:

-алдын ала териштирүү өндүрүшү жана тергөөчүлөр тарабынан процесстик чечимдерди кабыл алуу жолу аркылуу мыйзам менен чатагы бар балдардын укуктарын бузуу фактылары боюнча даттанууларды өз учурунда кароого прокурордук көзөмөлдү, ошондой эле балдарга карата соттук иштердин өз мезгилинде каралышын контролдоону күчөтсүн;

-камакта кармоо түрүндө бөгөт коюу чарасын тандоодо жана узартууда мыйзамдардын ченемдеринин сакталышына туруктуу көзөмөлдү жүзөгө ашырсын;

4) Кыргыз Республикасынын Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматы:

-ТИЗОлордо кармалган балдарга медициналык жардамга жеткиликтүүлүктү камсыз кылсын, ТИЗОлорго ар бир жолу киргизүүдө алардын өз учурунда медициналык күбөлөндүрүлүшүнө кепилдик берсин;

-кармалган жана камакта болгон балдардын туугандарына, (жакындарына жана башка адамдарына) өз мезгилинде кабарласын;

-кармоо мөөнөтү ашып кеткен балдарды ТИЗОдо кармоо фактылары жөнүндө Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасына жана Кыргыз Республикасынын Жогорку сотуна маалымдасын;

-тарбиялануучулардын стигматизациялануучу тобуна дискриминациялык мамиле жасоону жойсун, колониялардагы бардык тарбиялануучулардын тең абалын камсыз кылсын жана аларды криминалдык дүйнөнүн таасиринен коргосун;

-ар бир тарбиялануучунун коопсуздугун камсыздоого карата бүткүл аракеттерди жумшасын жана кызматкерлер, ошондой эле башка тарбиялануучулар тарабынан тарбиялануучуга карата ырайымсыз мамиле жасоонун ар бир учурунда жоопкерчиликке тартууну камсыз кылсын. Ырайымсыз мамиле жасоонун ар бир учуру боюнча тыкыр териштирүү жүргүзүлүүгө тийиш;

-тарбиялануучу үй-бүлөлүк-социалдык байланыштарын колдонгонго мүмкүнчүлүгүн камтууга тийиш болгон түзөтүү мекемесинен чыгууга даярдоо программасын киргизсин;

-жеке эсебинде акча каражаттарынын болушуна же жоктугуна карабастан тарбиялануучулардын телефон менен сүйлөшүү укуктарын ишке ашыруу мүмкүнчүлүктөрүн карасын;

-колониянын тарбиялануучуларына психокоррекциялык жардам көрсөтүү, ошондой эле мыйзам бузган жеткинчектер менен жекече программаларды жүзөгө ашыруу үчүн тарбиялоо колониясында кесипкер психологду жана социалдык кызматкерлерди, тарбиялоочуларды ишке тартсын (жыл бою № 14 тарбиялоо колониясында психолог болгон эмес);

-өнөктөштүк долбоорлорунун алкагында мурда берилген техникалык жардамды максатсыз пайдалануу маселесин карасын. Атап айтканда, жуунгуч бөлмөнү компьютердик класс катары жана “Жарым жолдогу үй” реабилитациялык борборунун башпаанасын кызматкерлер үчүн ашкана катары пайдаланылышына көңүл бурсун;

-балансташкан тамактанууну камсыз кылуу үчүн тамак-аш продуктыларынын тизмесин кайра карасын (мисалы, сүт продуктыларынын жоктугу тастыкталган);

5) Кыргыз Республикасынын Эмгек жана социалдык өнүктүрүү министрлиги мыйзам менен чатагы бар балдарды социалдык коштоп жүрүү кызмат көрсөтүүнүн жана ресоциализациялоо жана жашы жете элек соттолгондорду реинтеграциялоо программаларын, коомчулукка кайтып келгенден кийин аларды социалдык өнүктүрүү боюнча атайын программаларды иштеп чыксын жана киргизсин;

6) Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги УКИлерде, ТИЗОлордо кармалган балдардын медициналык жардамга жана УКИлерге жана ТИЗОлорго ар бир киргизүүдө балдардын өз мезгилинде медициналык күбөлөндүрүлүшүнө жеткиликтүүлүгүн камсыз кылсын.

3. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жана ушул токтомдун
2-пунктунда көрсөтүлгөн башка мамлекеттик органдар жогоруда көрсөтүлгөн атайын баяндаманы угуунун жыйынтыктары боюнча кабыл алынган Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын (Омбудсменинин) сунуштарын ишке ашыруу боюнча маалыматты Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын (Омбудсменинин) Аппаратына берсин.

4. Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысы (Омбудсмени) сунуштарды ишке ашыруу жөнүндө маалыматына талдоо жүргүзсүн жана анын жыйынтыктарын кийинки жылга Жогорку Кеңешке киргизүүдө ар жылдык баяндамада чагылдырсын.

 

 

Төрага                                                                                 Д.А. Джумабеков

 



Көрүүлөрдүн саны : 24