“Аудитордук иш жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу Кыргыз Республикасынын мыйзам долбоору 2018-жылдын 13-апрелинен тартып коомдук талкууга коюлат

13-04-2018 09:10

Демилгечи:  Жогорку Кенештин депутат Г.Асылбаева

Сунуш-пикирлерди төмөнкү  телефон номурлары аркылуу билдирсениздер болот: (0312) 639079

Каттоо  № 6-7038/18.04.18

 

Долбоор

 

 

“Аудитордук иш жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

 

1-берене.

“Аудитордук иш жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына төмөндөгүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:

1) 4-статья төмөндөгүдөй редакциядагы жетинчи абзац менен толукталсын:

“Аудитор өз ишин бир гана аудитордук уюмдун курамында аудитор катары эмгек келишими же келишим (контракт) боюнча ишке ашырат”.

2) “Аудитордук уюмдун капиталы” деген жаңы 5.1. статья менен толукталсын.

3) 5.1. статья төмөндөгүдөй редакцияда баяндалсын:

“1. Аудитордук уюмдун уставдык капиталынын негизин толук төлөнгөн уставдык капитал түзөт.

2. Аудитордук уюмдун уставдык капиталы Кыргыз Республикасынын улуттук валютасында гана, накталай эмес түрдө, жалаң катышуучулардын (акционерлердин) акчалай каражаттарынын эсебинен түзүлөт.

3. Аудитордук уюмдун уставдык капиталынын төмөнкү өлчөмү 100 000 сомду түзөт.”.

 

2-берене.

Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып 15 күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бир айлык мөөнөттө өзүнүн чечимдерин ушул мыйзамга ылайык келтирсин.

Кыргыз Республикасынын

         Президенти

 

 

“Аудитордук иш жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна

 

МААЛЫМКАТ-НЕГИЗДЕМЕ

 

Корпоративдик финансылык отчетту жана аудитти жөнгө салуу жаатында институттук потенциалдык күчөтүү жана аудитордук иш жаатындагы көзөмөлдүн натыйжалуулугун жогорулатуу максатында “Аудитордук иш жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына жана “Салыктык эмес төлөмдөр жөнүндө” Мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын ушул долбоору даярдалган.

Аталган мыйзам долбоору аудитордук уюмдарга талаптарды күчтөндүрүү, аудиттин эл аралык стандарттарына ылайык аудитордук текшерүүнүн сапатын жакшыртууга багытталган, анткени азыркы учурда аудитордук иш боюнча кырдаал жакшыртууга муктаж болууда. Азыркы күндө Кыргыз Республикасында 112 аудитордук уюмдар жана 33 жеке аудиторлор иштеп жатат. Ыйгарым укуктуу органдын реестрине ылайык Кыргыз Республикасында аудитордун квалификациялык сертификатына ээ болушкан 407 аудитор эсепте бар, алар аудитордук уюмдар сыяктуу эле, жеке аудитор катары да эмгек келишимдеринин негизинде иштеп жатышат.

Дүйнөнүн көптөгөн өлкөлөрүндө, анын ичинде КМШ өлкөлөрүндө аудиторлор жана аудитордук компаниялар тарабынан көрсөтүлгөн кызматтардын сапатына өзгөчө мамиле жасашат. Мындай өлкөлөрдүн мыйзамдары менен жыл өткөн сайын аудитордук уюмдарга штаттык аудиторлордун саны, көрсөтүлгөн кызматтардын сапаты сыяктуу эле, уставдык капиталын түзүүнүн суммасы боюнча да талап катуу коюлууда. Ушуга байланыштуу аудитордук уюмдардын уставдык капиталдарынын суммасы жана аудитордун бир уюмда эмгектенүүсү сыяктуу орчундуу аспектилер өзгөчө көңүл бурууну талап кылууда.

Аудитордун бир аудитордук уюмдан ашык уюмдарда эмгек ишмердигин жүзөгө ашырууга тыюу салуу боюнча түзөтүү кадрдык курамы боюнча мыйзамдардын зарыл талаптарына жооп бере албаган компанияларга аудитордук ишти жүргүзүүгө лицензиялар берилген учурларды четтетүүгө багытталган. Анткени бүгүнкү күндө бир аудитордук компанияда туруктуу иштеп жаткан сертификацияланган аудиторлор башка уюмдардын штатына формалдуу түрдө алар иш жүзүндө аудит жүргүзүүгө катышпаса да айкалыштыруу боюнча башка уюмдардын штатына кабыл алынууда, ушуну менен алар аудитордук кызмат көрсөтүү рыногундагы ак пейил эмес атаандаштыкка жана төмөнкү сапаттагы кызмат көрсөтүүгө көмөктөшүп жаткан жагдайлар бар. Мындай практика кызыкчылыктардын конфлигине алып келет жана аудиторлор тарабынан конфиденциалдуулуктун бузулушуна алып келиши мүмкүн.

Башка өлкөлөрдөгү аудитордук иш тууралуу мыйзамдар аудиторлорго ар кандай компанияларда иш жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк бербейт. Маселен:

  • “Казакстан Республикасынын аудитордук иш жөнүндө” Мыйзамынын 8-беренесинде мындай деп баяндалган:

8-берене. Аудитор

1. Аудитор өз ишин аудитор катары бир гана аудитордук уюмдун курамында ишке ашырат.

2. Аудитор бир гана аудитордук уюмдун катышуучусу боло алат.

  • “Өзбекстан Республикасынын аудитордук иш жөнүндө” Мыйзамынын 3-беренесинде төмөндөгүдөй баяндалган:

3-берене. Аудитор

Аудитор – аудитордун квалификациялык сертификаты бар жеке адам.

Аудитор бир гана аудитордук уюмда эмгек келишими же жарандык-укуктук келишим боюнча иштей алат.

  • “Тажикстан Республикасынын аудитордук иш жөнүндө” Мыйзамынын 11-беренесинде төмөндөгүдөй баяндалган:

11-берене. Аудитор

Аудитор өз ишин аудитор катары бир гана аудитордук уюмдун курамында эмгек келишими же келишим (контракт) боюнча ишке ашырат.

  • “Аудитордук иш жөнүндө” Россия Федерациясынын федералдык мыйзамынын 4-беренесинде мындайча баяндалган:

4-берене. Аудитор

1. Аудитор – аудитордун квалификациялык аттестатын алган жана аудиторлордун өзүн-өзү жөнгө салган бир уюмунун мүчөсү болуп саналган жеке адам.

Кыргыз Республикасынын аймагында аудитордук ишти жүзөгө ашырууга бирдей талапты жана мамилени камсыз кылуунун, ошондой эле аудит жүргүзүүдө аудитордук кызматтын сапатына натыйжалуу көзөмөлдү ишке ашыруу үчүн шарттарды түзүүнүн зарылдыгын эске алуу менен аудиторлордун бир нече уюмдарда кызмат көрсөтүү практикасын жокко чыгаруу сунуш кылынат.

Мындан тышкары, ушул мыйзам долбоору менен “Аудитордук иш жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына төмөндөгүдөй түзөтүүлөрдү киргизүү каралат:

- уставдык капиталдын өлчөмүн толтуруунун талаптары аткарылган учурда лицензия берүүнүн шарттары.

Маселен, ЖЧКны каттоодо уставдык капиталды түзүү үчүн зарыл болгон 100 сом минималдуу суммага ээ болуу менен жана аудитордук ишти жүзөгө ашырууга жүз эсе эсептик көрсөткүчтөр өлчөмүндө (1000 сом) лицензияга акы төлөө менен аудитордук квалификациялык сертификаты бар адис аудитордук кызмат көрсөтүүнү жүргүзүүгө тийиштүү көндүмдөрү жана тажрыйбасы жок болсо да аудитордук компанияны каттай алат жана аудитордук ишке лицензияны тоскоолдуксуз ала алат. Аудитордун эл аралык стандарттарына ылайык кесипкөй аудитор кесиптик компетенттүүлүккө ээ болууга тийиш жана тапшырыкчыга же иш берүүчүгө компетенттүү кесиптик кызмат көрсөтүүлөрдү жүргүзүү үчүн зарыл болгон кесипкөй билимин жана көндүмүн тийиштүү деңгээлде кармап турууга тийиш, мында ал кесиптик практикасындагы тенденцияларды, мыйзамдарды жана иш усулдарын эске алуу менен техникалык жана кесиптик стандарттарды колдонуу аркылуу дыкат иш жүргүзүүгө тийиш.

Жогоруда баяндалгандарга байланыштуу жаңыдан түзүлгөн компаниялар үчүн уставдык капиталдын суммасын 100 000 сом өлчөмүндө белгилөө, ал эми ушул мыйзам долбоору колдонууга киргизилгенге чейин түзүлгөн компаниялар үчүн уставдык капиталды толуктоо мөөнөтүн 01.07.2018-жылга чейин белгилөө сунуш кылынат.

Ушул мыйзам долбоору кабыл алынган учурда аудитордук ишти жөнгө салган, жогоруда саналгандарды кошпогондо, башка ченемдик укуктук актылар кайра каралууга жатпайт.

Сунуш кылынган мыйзам долбоорун кабыл алуу социалдык, экономикалык, укуктук, укук коргоочулук, гендердик, экологиялык жана коррупциялык кесепеттерге алып келбейт.

Ушул мыйзам долбоору мамлекеттик бюджеттен кошумча финансылык чыгымдарды талап кылбайт жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларына ылайык келет, юридикалык техниканын талаптарына ылайык даярдалган.

Ушул мыйзам долбооруна регулятивдүү таасир этүүнү талдоо талап кылынбайт.

Коомдук талкуулоону камсыз кылуу жана “Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 22-беренесин жүзөгө ашыруу үчүн ушул мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин расмий сайтына жайгаштырылган. Коомдук талкуулоонун жыйынтыктары боюнча сунуштар келип түшкөн жок.

Депутаттар:                                                                        Г. Асылбаева

                                                                                              И. Гайпкулов

                                                                                              Н. Макеев

                                                                                              А. Султанов

                                                                                              Д. Исаева

 

 

 

 

“Аудитордук иш жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу”

Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна

салыштырма таблица

 

Колдонуудагы редакция

Сунушталган редакция

4-статья. Аудитор

Аудитордук квалификациялык сертификаты бар, ыйгарым укуктуу орган белгилеген квалификациялык талаптарга жооп берген жеке жак аудитор боло алат.

Аудиторлор өзүнүн кесиптик ишин жүргүзүп жаткан учурда, илимий, педагогикалык жана башка чыгармачылык иштен тышкары, мамлекеттик кызматта турууга жана бөлөк акы төлөнүүчү иште иштөөгө укугу жок. Аудиторлор банктардын, финансылык-кредиттик мекемелердин жана коомдордун Директорлор кеңешинин/аудит боюнча Комитеттин мүчөсү да боло алышат.

Мында аудитор:

- эгерде ал акыркы беш жылдын ичинде ушул банкта аудитордук текшерүү жүргүзгөн болсо, банктын Директорлор кеңешинин/аудит боюнча Комитеттин мүчөсү боло албайт;

- ал Директорлор кеңешинин/аудит боюнча Комитеттин мүчөсү болуп саналса же мурда Директорлор кеңешинин/аудит боюнча Комитеттин мүчөсү болсо, аны жумуштан бошоткон же ээлеген кызмат ордунан ыктыярдуу түрдө кеткен учурдан тартып беш жыл ичинде ушул банкта аудитордук текшерүү жүргүзө албайт;

- эгерде кандай болбосун башка банкта Директорлор кеңешинин/аудит боюнча Комитеттин мүчөсү болуп саналса, башка атаандаш банктарда аудитордук текшерүү жүргүзө албайт.

4-статья. Аудитор

Аудитордук квалификациялык сертификаты бар, ыйгарым укуктуу орган белгилеген квалификациялык талаптарга жооп берген жеке жак аудитор боло алат.

Аудиторлор өзүнүн кесиптик ишин жүргүзүп жаткан учурда, илимий, педагогикалык жана башка чыгармачылык иштен тышкары, мамлекеттик кызматта турууга жана бөлөк акы төлөнүүчү иште иштөөгө укугу жок. Аудиторлор банктардын, финансылык-кредиттик мекемелердин жана коомдордун Директорлор кеңешинин/аудит боюнча Комитеттин мүчөсү да боло алышат.

Мында аудитор:

- эгерде ал акыркы беш жылдын ичинде ушул банкта аудитордук текшерүү жүргүзгөн болсо, банктын Директорлор кеңешинин/аудит боюнча Комитеттин мүчөсү боло албайт;

- ал Директорлор кеңешинин/аудит боюнча Комитеттин мүчөсү болуп саналса же мурда Директорлор кеңешинин/аудит боюнча Комитеттин мүчөсү болсо, аны жумуштан бошоткон же ээлеген кызмат ордунан ыктыярдуу түрдө кеткен учурдан тартып беш жыл ичинде ушул банкта аудитордук текшерүү жүргүзө албайт;

- эгерде кандай болбосун башка банкта Директорлор кеңешинин/аудит боюнча Комитеттин мүчөсү болуп саналса, башка атаандаш банктарда аудитордук текшерүү жүргүзө албайт.

Аудитор өз ишин бир гана аудитордук уюмдун курамында аудитор катары эмгек келишими же келишим (контракт) боюнча ишке ашырат.

 

5.1. статья. Колдонуудагы редакцияда жок

5.1. статья. Аудитордук уюмдун капиталы

1. Аудитордук уюмдун уставдык капиталынын негизин толук төлөнгөн уставдык капитал түзөт.

2. Аудитордук уюмдун уставдык капиталы Кыргыз Республикасынын улуттук валютасында гана, накталай эмес түрдө, жалаң катышуучулардын (акционерлердин) акчалай каражаттарынын эсебинен түзүлөт.

3. Аудитордук уюмдун уставдык капиталынын төмөнкү өлчөмү 100 000 сомду түзөт.

 

 

 

 



Көрүүлөрдүн саны : 598