“Кыргыз Республикасынын Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу” Кыргыз Республикасынын мыйзам долбоорлору 2017-жылдын 5-декабрынан тартып коомдук талкууга коюлат

05-12-2017 13:30

Демилгечи:  Жогорку Кенештин депутаты Э.Токтошев  

Сунуш-пикирлерди төмөнкү  телефон номурлары аркылуу билдирсениздер болот: (0312) 63-88-25

Каттоо  № 6-23627/17      01.12.2017

 

Жогорку Кеңештин Басма сөз кызматы

 

 

 

 

 

                                                                                                       Долбоор

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

Кыргыз Республикасынын Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу

1-берене.

Кыргыз Республикасынын Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодексине (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 1999-ж., № 2, 77-ст.) төмөнкүдөй өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилсин:

 

1. 64-статьянын 1-бөлүгүндөгү:

«элдердин башка тилдерине тоотпой мамиле кылуу,» деген сөздөрдөн кийин «тил жөнүндө мыйзамдарда каралган ченемдерди бузуу жана аткарбоо,» деген сөздөр менен толукталсын;

экинчи абзацындагы «бештен он» деген сөздөр «жыйырмадан элүү» деген сөздөр менен алмаштырылсын;

статья төмөнкүдөй мазмундагы экинчи бөлүк менен толукталсын:

«Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган ошол эле аракеттер жеке жана юридикалык жактар тарабынан жасалса -

жарандарга – бештен онго чейин, юридикалык жактарга – жыйырмадан элүүгө чейин эсептешүү көрсөткүчүнүн өлчөмүндө администрациялык айып салууга алып келет.».

 

2. 316-статья төмөнкүдөй мазмундагы экинчи бөлүк менен толукталсын:

«Шаардагы, айылдагы калк конуштарда мазмуну боюнча адабий тилдин ченемдери (алфавит жана орфография эрежелери) сакталбаган жарнамаларды жайгаштыруу –

жарандарга – бештен онго чейин, юридикалык жактарга – жыйырмадан элүүгө чейин эсептешүү көрсөткүчүнүн өлчөмүндө администрациялык айып салууга алып келет.».

 

3. 508-статьядагы «57-64» деген сандар «57-63, 64-статьясынын биринчи бөлүгүндө» деген сан жана сөздөр менен алмаштырылсын.

 

 

4. 534-1 – статьядагы:

«Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары (комиссиялары)» деген сөздөрдөн кийин «64-статьянын экинчи бөлүгүндө» деген сан жана сөздөр менен толукталсын;

«310,» деген сандан кийин «316-статьянын экинчи бөлүгүндө,» деген сан жана сөздөр менен толукталсын.

 

 

2-берене.

Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү өзүнүн ченемдик укуктук актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.

 

Кыргыз Республикасынын

Президенти

 

 

 

 

 

 «Кыргыз Республикасынын Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын мыйзамынын долбооруна

МААЛЫМКАТ-НЕГИЗДЕМЕ

«Кыргыз Республикасынын Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодексине өзгөртүү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын мыйзамынын долбоору тил мыйзамдарынын аткарылышын жөнгө салуу максатында киргизилүүдө.

«Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тили жөнүндө» КРнын Мыйзамынын 33-статьясына ылайык аталган мыйзамды бузгандыгы жана аткарбагандыгы үчүн мамлекеттик органдардын, менчиктин бардык түрүндөгү уюмдардын жетекчилери, ошондой эле юридикалык жана жеке жактар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын чегинде жоопкерчиликке тартылышат деп көрсөтүлгөн. «Кыргыз Республикасынын расмий тили жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамынын 15-статьясында да аталган мыйзамды бузгандыгы үчүн кызмат адамдары, жеке жана юридикалык жактар жоопкерчилик тартышары белгиленген. Бирок ошол эле учурда Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодексте тил мыйзамдарынын ченемдерин бузган же аткарбаган жактардын жоопкерчилиги каралган эмес. Аталган Кодекстин 64-статьясына ылайык – тарбиялоодо жана окутууда жарандардын тилди эркин тандап алуу укугун бузуу, тилди пайдаланууга тоскоолдуктарды жана чектөөлөрдүн коюу, мамлекеттик тилди, ошондой эле Кыргыз Республикасында жашаган улуттар менен элдердин башка тилдерине тоотпой мамиле кылуу кызмат адамдарынын гана администрациялык жоопкерчиликке тартылышына алып келээри белгиленген. Бул аталып кеткен ченем тил жөнүндө мыйзамдардагы талаптарды толук ачыктап бере алган эмес, ошондой эле бул ченемде жеке жана юридикалык жактардын жоопкерчилиги каралбай калган.

Ошол себептен аталган Кодекстин 64-статьясына тил жөнүндө мыйзамдарда каралган ченемдерди бузган жана аткарбаган - жарандарга, кызмат адамдарына жана юридикалык жактарга администрациялык айып салуу тууралуу ченемдерди киргизүү сунушталууда.

Ошону менен бирге эле аталган 64-статьяда каралган администрациялык укук бузууларды кызмат адамдарына карата шаардык жана райондук соттордун судьялары карайт деген ченем Кодекстин 508-статьясында көрсөтүлгөн. Долбоор менен 64-статьяга жеке жана юридикалык жактардын да жоопкерчилиги киргизилип жаткандыктан, жарандарга жана юридикалык жактарга админстрациялык айып салуу укугун жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына ыйгаруу сунушу киргизилип жатат. Бул ченем 534-1 – статьяга толуктоо катары сунушталууда. Аталган статьяда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары (комиссиялары) Кодекстеги кайсы статьялар боюнча укук бузууларды кароого укугу бар экендиги көрсөтүлгөн. Ал эми статьядагы кызмат адамдары тарабынан администрациялык укук бузууларды кароо укугу соттордун судьяларына калтырылууда.

Сунушталган өзгөртүү жана толуктоолор эмне себептен киргизилүүдө? Себеби, мисалга алсак, Кыргыз Республикасынын тил жөнүндө мыйзамдарында «КР аймагында бардык көрүнөө маалыматтар, кулактандыруулар, жарыя жазуулар адегенде мамлекеттик тилде, андан кийин расмий тилде, зарыл учурларда башка тилдерде да жол-жоболоштурулат» деп даана жазылып турат. Бирок бул мыйзамдардын ченемдери аткарылбай келүүдө. Мамлекеттик тилди пайдалануунун бардык чөйрөлөрүндө кыргыз адабий тилинин колдонуудагы ченемдери (алфавит жана орфография эрежелери) сакталат деген талап көрсөтүлгөндүгүнө карабастан, республикабыздын шаарларында жана аймактарында көчөлөрдөгү, имараттардагы кулактандыруулар, маалыматтар, мамлекеттик жана жеке ишканалардын аталыштары ж. б. чар жайыт жазылып келүүдө. Мындай мүчүлүштүктөрдү ар бир айыл, шаарларда кезиктирүүгө болот. Аларды мыйзам талабына ылайык келтирүү боюнча укукту жергиликтүү органдарга берүү зарыл.

Ошондой эле «Жарнама жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамына ылайык республикабызда жарнамалар мамлекеттик жана расмий тилдерде жайылтылат. Ал эми жарнама боюнча мыйзам бузуулар монополияга каршы орган тарабынан жөнгө салынат. Бирок жарнаманын мазмунун кароо аталган органдын компетенциясына кирбегендиктен, жарнамалар башаламан, тил ченемдери сакталбаган боюнча жайгаштырылып келген. Дал ушул мүчүлүштүктөр боюнча коомчулуктан да көптөгөн дооматтар тынымсыз айтылып жатканын белгилеп кетүүгө болот. Ошондуктан жарнак болуп эсептелбеген көрнөктөр боюнча мыйзам ченемдерин бузгандарды жоопкерчиликке тартуу укугун жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына (комиссияларга) берүү менен эле, мазмуну боюнча адабий тилдин ченемдерине ылайык келбеген жарнактарды жайгаштыргандарга администрациялык айып салуу укугун да аларга ыйгаруу керек. Бул сунушталган ченемге ылайык шаардагы, айылдагы калк конуштарда мазмуну боюнча адабий тилдин ченемдери (алфавит жана орфография эрежелери) сакталбаган жарнамаларды жайгаштыруу – жарандарга жана юридикалык жактарга администрациялык айып салууга алып келерлиги көрсөтүлүүдө. Аталган ченемди Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодекстин 316-статьясына киргизүү сунушталууда.

Сунушталып жаткан мыйзам долбоору тил жаатындагы башаламандыктарды, катачылыктарды жоюп, эрежеге ылайык бирдей калыпка келтирүү максатында демилгеленүүдө.

Мыйзам долбоору ишкердикти жөнгө салбайт, ошондуктан жөнгө салуу таасирди талдоону талап кылбайт. Мыйзам долбоорунун ченемдери Конституцияга жана аракеттеги мыйзамдарга карама-каршы келбейт.

Мыйзам долбоору укук коргоочулук, укуктук, экономикалык, коррупциялык, гендердик, экологиялык, социалдык жана башка терс натыйжаларга алып келбейт. Долбоордун кабыл алынуусу республикалык жана жергиликтүү бюджеттик каражаттардан чыгым талап кылбайт.

Коомдук талкуулоо үчүн долбоор 2017-жылдын Х-айында www.kenesh.kg сайттына жайгаштырылган. 

 

Кыргыз Республикасынын

Жогорку Кеңешинин депутаттары

 

 

 

 

«Кыргыз Республикасынын администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө»

Кыргыз Республиксынын Мыйзам долбооруна карата салыщтырма таблица

 

Колдонуудагы редакция

Сунушталган редакция

Кыргыз Республикасынын Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодекси

64-статья. Жарандардын тилди эркин тандап алуу укугун бузуу

Жарандардын тарбиялоодо жана окутууда тилди эркин тандап алуу укугун бузуу, тилди пайдаланууга тоскоолдуктарды жана чектөөлөрдү коюу, мамлекеттик тилди, ошондой эле Кыргыз Республикасында жашаган улуттар менен элдердин башка тилдерине тоотпой мамиле кылуу, -

кызмат адамдарына эсептешүү көрсөткүчүнүн бештен он өлчөмүнө чейин администрациялык айып салууга алып келет.

 

 

 

 

 

 

 

 

316-статья. Шаардагы, айылдагы калк конуштарда жарнаманы жайылтуу

Шаардагы, айылдагы калк конуштарда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана аткаруу бийлигинин тиешелүү органдарынын уруксатысыз жарнаманы жайылтуу -

кызмат адамдарына эсептешүү көрсөткүчүнүн ондон он беш өлчөмүнө чейин администрациялык айып салууга алып келет.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

508-статья. Судьялар

Райондук, шаардык соттордун судьялары ушул Кодекстин 57-64, 66-68, 70-74, 75-1, 79, 79-1, 80, 82-1, 85, 85-1, 85-2, 87, 91-1, 91-2, 92, 92-2, 93, 93-1, 95, 102, 103-1, 105, 117-1 - 117-5, 140, 142, 147, 148, 149, 149-1, 149-2, 151-157-статьяларында, 213-5-статьянын экинчи бөлүгү, 213-10-статьясында, 213-11, 224-статьянын төртүнчү бөлүгүндө, 228-статьясында, 228-статьясынын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө, 230-статьясынын үчүнчү бөлүгүндө, 231-1-статьясында, 234-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 234-1-статьясында, 238-статьясында (тогузунчу бөлүктү кошпогондо), 240-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 241-статьясынын үчүнчү бөлүгүндө, 242-статьясынын экинчи-төртүнчү бөлүктөрүндө, 243-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 248-статьясында, 254-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 264, 265, 271, 272-1-272-3, 273, 277-статьяларында, 286-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 286-1-статьясында, 289-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 300, 300-1, 301, 301-2, 301-3-статьяларында, 301-4, 301-5, 302-статьясынын биринчи бөлүгүндө, 305-статьясында, 308-статьясында, 338-6, 315-статьясынын үчүнчү бөлүгүндө, 339-345, 354, 363, 364, 368, 369, 370, 371, 373, 373-1, 374, 382, 387-1-статьяларында, 390-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 391, 392-395-статьяларында, 400, 401-1, 401-2, 401-3, 404-406, 409-1, 409-2, 409-3, 409-4, 412-статьяларында, 417-статьясынын биринчи бөлүгүндө, 420, 422, 422-1-422-5, 454, 464, 466, 467, 476, 505-1-505-10-статьяларында каралган администрациялык укук бузуулар жөнүндө иштерди карайт жана администрациялык жаза чараларды көрөт.

 

 

 

534-1 – статья. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары (комиссиялары)

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары (комиссиялары) 90, 92, 93, 185, 186, 193, 285-статьянын биринчи бөлүгүндө, 286-288-статьяларында, 289-статьянын биринчи бөлүгүндө, 290-296, 298, 299, 301-303-статьяларында, 304-статьянын биринчи бөлүгүндө, 305-статьянын биринчи бөлүгүндө, 306, 307, 309, 310, 320, 326, 348, 353, 448, 455, 456, 462, 467, 472, 487, 487-1, 487-3-статьянын биринчи бөлүгүндө, 487-4, 488-491, 494, 496-статьяларында каралган административдик укук бузуулар жөнүндөгү иштерди карайт.

 

64-статья. Жарандардын тилди эркин тандап алуу укугун бузуу

Жарандардын тарбиялоодо жана окутууда тилди эркин тандап алуу укугун бузуу, тилди пайдаланууга тоскоолдуктарды жана чектөөлөрдү коюу, мамлекеттик тилге, ошондой эле Кыргыз Республикасында жашаган улуттар менен элдердин башка тилдерине тоотпой мамиле кылуу, тил жөнүндө мыйзамдарда каралган ченемдерди бузуу жана аткарбоо, -

кызмат адамдарына эсептешүү көрсөткүчүнүн жыйырмадан элүү өлчөмүнө чейин администрациялык айып салууга алып келет.

Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган ошол эле аракеттер жеке жана юридикалык жактар тарабынан жасалса -

жарандарга – бештен онго чейин, юридикалык жактарга – жыйырмадан элүүгө чейин эсептешүү көрсөткүчүнүн өлчөмүндө администрациялык айып салууга алып келет.

316-статья. Шаардагы, айылдагы калк конуштарда жарнаманы жайылтуу

Шаардагы, айылдагы калк конуштарда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана аткаруу бийлигинин тиешелүү органдарынын уруксатысыз жарнаманы жайылтуу -

кызмат адамдарына эсептешүү көрсөткүчүнүн ондон он беш өлчөмүнө чейин администрациялык айып салууга алып келет.

Шаардагы, айылдагы калк конуштарда мазмуну боюнча адабий тилдин ченемдери (алфавит жана орфография эрежелери) сакталбаган жарнамаларды жайгаштыруу –

жарандарга – бештен онго чейин, юридикалык жактарга – жыйырмадан элүүгө чейин эсептешүү көрсөткүчүнүн өлчөмүндө администрациялык айып салууга алып келет.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

508-статья. Судьялар

Райондук, шаардык соттордун судьялары ушул Кодекстин 57 - 63, 64-статьясынын биринчи бөлүгүндө, 66-68, 70-74, 75-1, 79, 79-1, 80, 82-1, 85, 85-1, 85-2, 87, 91-1, 91-2, 92, 92-2, 93, 93-1, 95, 102, 103-1, 105, 117-1 - 117-5, 140, 142, 147, 148, 149, 149-1, 149-2, 151-157-статьяларында, 213-5-статьянын экинчи бөлүгү, 213-10-статьясында, 213-11, 224-статьянын төртүнчү бөлүгүндө, 228-статьясында, 228-статьясынын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө, 230-статьясынын үчүнчү бөлүгүндө, 231-1-статьясында, 234-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 234-1-статьясында, 238-статьясында (тогузунчу бөлүктү кошпогондо), 240-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 241-статьясынын үчүнчү бөлүгүндө, 242-статьясынын экинчи-төртүнчү бөлүктөрүндө, 243-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 248-статьясында, 254-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 264, 265, 271, 272-1-272-3, 273, 277-статьяларында, 286-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 286-1-статьясында, 289-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 300, 300-1, 301, 301-2, 301-3-статьяларында, 301-4, 301-5, 302-статьясынын биринчи бөлүгүндө, 305-статьясында, 308-статьясында, 338-6, 315-статьясынын үчүнчү бөлүгүндө, 339-345, 354, 363, 364, 368, 369, 370, 371, 373, 373-1, 374, 382, 387-1-статьяларында, 390-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 391, 392-395-статьяларында, 400, 401-1, 401-2, 401-3, 404-406, 409-1, 409-2, 409-3, 409-4, 412-статьяларында, 417-статьясынын биринчи бөлүгүндө, 420, 422, 422-1-422-5, 454, 464, 466, 467, 476, 505-1-505-10-статьяларында каралган администрациялык укук бузуулар жөнүндө иштерди карайт жана администрациялык жаза чараларды көрөт.

 

 

534-1 – статья. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары (комиссиялары)

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары (комиссиялары) 64-статьянын экинчи бөлүгүндө, 90, 92, 93, 185, 186, 193, 285-статьянын биринчи бөлүгүндө, 286-288-статьяларында, 289-статьянын биринчи бөлүгүндө, 290-296, 298, 299, 301-303-статьяларында, 304-статьянын биринчи бөлүгүндө, 305-статьянын биринчи бөлүгүндө, 306, 307, 309, 310, 316-статьянын экинчи бөлүгүндө, 320, 326, 348, 353, 448, 455, 456, 462, 467, 472, 487, 487-1, 487-3-статьянын биринчи бөлүгүндө, 487-4, 488-491, 494, 496-статьяларында каралган административдик укук бузуулар жөнүндөгү иштерди карайт.

 

 



Көрүүлөрдүн саны : 140