“Кыргыз Республикасынын Салык кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын мыйзам долбоорлору 2017-жылдын 24-октябрынан тартып коомдук талкууга коюлат

24-10-2017 12:44

Демилгечилер:  Жогорку Кенештин депутаттары Г.Асылбаева, Н.Макеев, П.Тулендыбаев, А.Жапаров, Э.Сурабалдиева, А.Султанов, Б.Субанбеков, Ж.Мусабекова

Сунуш-пикирлерди төмөнкү  телефон номурлары аркылуу билдирсениздер болот: (0312) 63-90-79

Каттоо  № 6-19333/17      29.09.2017

 

Жогорку Кеңештин Басма сөз кызматы

 

 

 

 

Долбоор

Кыргыз Республикасынын Мыйзамы

Кыргыз Республикасынын Салык кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө

 

         1-берене

         Кыргыз Республикасынын Салык кодексине (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеӊешинин Жарчысы, 2008-ж., № 8, 922-ст.) төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:

 

         332-беренеде:

а) 1-бөлүктүн 2-пунктунда «, ошондой эле мүлк объектисине менчик укугу толук же жарым-жартылай берилгенде жыл ичинде мүлк объектисинин жаңы ээсине ушундай өткөрүп берүү таризделген учурда - мүлк объектиси катталган же убактылуу катталган жер боюнча» деген сөздөр алып салынсын;

б) 3-бөлүктө «1-, 2- жана 3-топтордогу мүлк обьекттерине» деген сөздөр «1-, 2-, 3- жана 4-топтордогу мүлк объектилерине» деген сөздөргө алмаштырылсын;

в) 5- жана 6-бөлүктөр күчүн жоготту деп таанылсын;

г) 7-бөлүктүн 1-пункту күчүн жоготту деп таанылсын.

 

         2-берене

         Кыргыз Республикасынын Өкмөтү өзүнүн ченемдик укуктук актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.

 

         3-берене

         Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып он беш күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.

 

 

Кыргыз Республикасынын

         Президенти

 

 

 

 

«Кыргыз Республикасынын Салык кодексине

өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө»

Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна карата

МААЛЫМКАТ-НЕГИЗДЕМЕ

 

Өз менчигинде кыймылсыз мүлкү жана транспорттук каражаттары бар жеке жана юридикалык жактар ар жыл сайын  салык төлөөдөн тышкары салык кызматынын аймактык органдарына маалыматтык эсептерди тапшырат. Мындай отчетторду тапшыруу жөнүндө талап Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 332-беренесинде каралган. Ушул эле беренеде эсептерди юридикалык жактар (уюмдар) үстүдөгү жылдын 1-мартына чейин, ал эми жеке жактар – 1-апрелине чейин бере тургандыгы каралган. Маалыматтык эсептин формалары жана аларды толтуруунун тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2010-жылдын 19-мартындагы № 163 «Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин нормаларынын талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө» токтому менен бекитилген.

 Бекитилген жол-жобого ылайык, салык төлөөчү маалыматтык эсептин бланкын Мамлекеттик салык  кызматынын (МСК) бөлүмүнөн алат же бланкты МСК-нын сайтынан көчүрүп алат, өзүнүн маалыматтарын бланкка эки нускада толтурат. Андан кийин колтамгасын коёт (уюмдар мөөрү менен ырастайт)  жана кайра МСК-на алып барат. МСК-нын кызматкери бир нускасын өзүнө алып калат, ал эми экинчи нускасына эсеп кабыл алынгандыгы тууралуу штамп коюп, салык төлөөчүгө кайтарып берет. Андан соӊ салык төлөөчү эсепте көрсөтүлгөн салык суммасын 1-сентябрдан кечиктирбестен, ал эми 2- жана 3-топтогу мүлк объектилерине – ар квартал сайын төлөөгө милдеттүү.

МСК-нын маалыматы боюнча, 4-топтогу мүлк объектилерине (транспорттук каражаттар) салык боюнча 2016-жылда 635 миӊ 801 маалыматтык отчет берилген, анын ичинен 8 миӊ 685 эсеп (отчет) уюмдар тарабынан жана 627 миӊ 116 эсептөө жеке жактар тарабынан берилген.

Бирок, салык төлөөчүлөр маалыматтык эсептерди толтурбай эле салык төлөгөн практика да бар. Салыктык төлөмдөрдү  кабыл алуучу уюмдар (финансылык мекемелер, почта бөлүмдөрү) көбүнчө мүлктүн документтеринин негизинде салыктын суммасын өздөрү эсептейт же салык төлөөчү көрсөткөн сумманы кабыл алат.

Азыркы убакта МСК-нын расмий сайтында мүлккө салык боюнча электрондук калькулятор бар экендигин белгилөө керек, ал боюнча ар бир салык төлөөчү өзү төлөй турган салыктын суммасын өз алдынча аныктай алат.

Менчигинде салыктык милдеттенме келип чыгуучу мүлкү бар  уюмдар жана жеке ишкерлер бирдиктүү салык декларациясын берүүгө да милдеттүү, анда 2008-жылдын 17-октябрындагы № 231 «Кыргыз Республикасынын Салык кодексин колдонууга киргизүү жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 8-беренесине ылайык, мүлккө төлөнгөн салыктын суммасы боюнча ушундай эле маалымат көрсөтүлөт.

Бир эле маалыматты салыкты төлөгөнгө чейин маалыматтык эсепте жана салыкты төлөгөндөн кийин бирдиктүү салык декларациясында толтуруу мүлк салыгын администрациялоодогу жана контролдоодогу кайталоо болуп саналат.

Эгерде ушул кезге чейин, маалыматтык эсептерди милдеттүү түрдө берүү МСК-на мүлккө салыктын жыйналуусун божомолдоо үчүн зарыл болуп келсе, мындан кийин ушундай божомолдорду мурдагы жылдардагы салык жыйноонун фактылары боюнча жана/же Мамлекеттик каттоо кызматында катталган транспорттук каражаттардын маалыматтар базасынын негизинде жасоого болот.

Салык төлөөчүлөрдүн, анын ичинде жеке ишкердердин жана юридикалык жактардын транспорттук каражаттарга карата маалыматтык эсептерди (635 801 эсеп) берүүсүн гана  эсептегенде, аларды алып салуудан үнөмдөлө турган коромжулар жылына 376,4 млнго жакын сомду же 2,23 млн адам/саатты түзөт.

Мындай үнөмдөө өзүндө салык төлөөчүлөрдүн салыкты администрациялоо жол-жоболорунан өтүү үчүн маалыматтарды издөөгө жана иликтөөгө, маалыматтык эсепти толтурууга кетирген коромжуларын, маалыматтык эсепти  МСК-нын аймактык бөлүмүнө тапшырууга кетирген канцеляриялык, убакыттык жана транспорттук чыгымдарын камтыйт.

Сунушталып жаткан мыйзам долбоору кабыл алынса, бир эле маалыматты бир эле мекемеге бир жылда эки жолу толтуруп берүүнүн
жол-жобосун алып салуу жарандарга убакытты жана акчаны үнөмдөөгө гана мүмкүндүк бербестен, мыйзамдаштырылган бюрократиялык убаракерчиликти жоюуга жана коррупциялык тобекелдиктерди азайтууга да мүмкүндүк берет.

Жогоруда баяндалгандарга байланыштуу, салык кызматына маалыматтык эсепти  берүүнүн жана анда бекитүүнүн салык төлөөчүлөр үчүн милдеттүүлүгүн алып салуу сунушталууда. Бул болсо бизнеске жана калкка чыгымдарды жана убакытты үнөмдөөгө гана мүмкүндүк бербестен, мамлекеттик органдардын маалыматтык эсептерди жыйноо, иштеп чыгуу жана сактоо боюнча сарптоолорун азайтууга да мүмкүндүк берет. Мында салыктын суммасын эсептөө боюнча калкка акысыз консультация берүү иши, МСК-нын сайтындагы электрондук калькуляторлор сакталып калууга тийиш. Ошондой эле төлөмдөрдү кабыл алуучу уюмдар өздөрү салыктын суммасын эсептеген азыркы практиканы да калтыруу зарыл.

Кыймылдуу мүлккө оперативдүү ээлик кылуу укугу ишеним кат боюнча берилген адам бул мүлккө салыкты өз атына төлөгөн учурлар болот. Бирок ал бул кыймылдуу мүлккө  салыкты өз атына төлөп койгондугуна карабастан, салык органдары мүлктүн ээсинин атына салыкты кайталап төлөөнү талап кылган практика өзгөчө ыӊгайсыздык жаратууда. Эгерде автотранспорттук каражат календардык бир жылдын ичинде бир нече жолу, айталы 5 жолу сатылса, салык органдары салык төлөөнү беш эселеп төлөөнү талап кылат. Ушуга байланыштуу, салык салуу объектин тактоо жана салыкты кайталап төлөөгө жол бербөө зарыл.

Мыйзам долбоорун кабыл алуу социалдык, экономикалык, укуктук, гендердик, укук коргоочулук, экологиялык жана коррупциялык терс натыйжаларга алып келбейт.

Мыйзам долбоорунишке ашыруу мамлекеттик бюджеттен кошумча каражаттарды сарптоону талап кылбайт.

Мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын нормаларына туура келет жана юридикалык техниканын талаптарына ылайык даярдалды.

Мыйзам долбоору анын жөнгө салуу таасирин талдоону талап кылбайт, анткени ал жөнгө салуу жүгүн көбөйтүүгө багытталган эмес жана тапшырылуучу маалыматтык эсептөөлөрдүн санын азайтууну көздөйт.

Мыйзам долбоорун коомдук талкуулоону камсыз кылуу жана “Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 22-беренесинин талаптарын ишке ашыруу үчүн долбоор Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеӊешинин расмий сайтына жайгаштырылды. Сын-пикирлер жана сунуштар келип түшкөн жок.

 

Кыргыз Республикасынын

Жогорку Кеӊешинин депутаттары

 

 

 

 

 

«Кыргыз Республикасынын Салык кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө»

Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна карата

САЛЫШТЫРМА ТАБЛИЦА

Колдонуудагы редакция

Сунушталып жаткан редакция

332-берене. Салык төлөө тартиби жана мөөнөтү

 

1

1. Салык төлөөчү - жеке адам төмөнкүлөргө салык төлөйт:

2) 4-топтогу мүлк объекттерине - Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган мөөнөттө, бирок техникалык кароодон өткөнгө чейинки мезгилде, ошондой эле мүлк объектисине менчик укугу толук же жарым-жартылай берилгенде жыл ичинде мүлк объектисинин жаңы ээсине ушундай өткөрүп берүү таризделген учурда - мүлк объектиси катталган же убактылуу катталган жер боюнча.

 

1. Салык төлөөчү - жеке адам төмөнкүлөргө салык төлөйт:

2) 4-топтогу мүлк объекттерине - Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган мөөнөттө, бирок техникалык кароодон өткөнгө чейинки мезгилде.

 

2

3. 1-, 2- жана 3-топтордогу мүлк обьекттерине ээлик кылуунун жана/же пайдалануунун иш жүзүндөгү мезгили үчүн төлөөгө тийиш болгон салыктын суммасы ушул укукту өткөрүп берген салык төлөөчү тарабынан укукту мамлекеттик каттоо күнүнө чейин же ошол күнү бюджетке төгүлүүгө тийиш. Мында мүлк обьектисинин алгачкы ээси мүлк обьектисин өткөрүп берген ай башталганга чейин үстүдөгү жылдын 1-январынан тартып эсептелген салыктын суммасын төлөйт.

Мүлк салыгынын андан кийинки салык төлөөчүсү мүлк обьектисине укугу пайда болгон айдын башынан тартып эсептелген мезгил үчүн салыктын суммасын төлөйт.

Мүлк обьектисине укукту мамлекеттик каттоодо төлөнгөн салыктын жылдык суммасы макулдашуу боюнча тараптардын бири тарабынан бюджетке төгүлүшү мүмкүн. Андан ары мүлк обьектисине укукту мамлекеттик каттоодо төлөнгөн салыктын суммасы экинчи жолу төлөнбөйт.

Мүлк салыгы төлөнбөгөн учурда мүлк обьектисине менчик укугу мамлекеттик катталганга чейин же ошол учурда ушул берененин талаптарына ылайык укук өткөрүп берилген толук салык мезгили үчүн мүлккө салык төлөө боюнча милдеттенме кийинки салык төлөөчүгө жүктөлөт.

 

3. 1-, 2-, 3 жана 4-топтордогу мүлк обьекттерине ээлик кылуунун жана/же пайдалануунун иш жүзүндөгү мезгили үчүн төлөөгө тийиш болгон салыктын суммасы ушул укукту өткөрүп берген салык төлөөчү тарабынан укукту мамлекеттик каттоо күнүнө чейин же ошол күнү бюджетке төгүлүүгө тийиш. Мында мүлк обьектисинин алгачкы ээси мүлк обьектисин өткөрүп берген ай башталганга чейин үстүдөгү жылдын 1-январынан тартып эсептелген салыктын суммасын төлөйт.

Мүлк салыгынын андан кийинки салык төлөөчүсү мүлк обьектисине укугу пайда болгон айдын башынан тартып эсептелген мезгил үчүн салыктын суммасын төлөйт.

Мүлк обьектисине укукту мамлекеттик каттоодо төлөнгөн салыктын жылдык суммасы макулдашуу боюнча тараптардын бири тарабынан бюджетке төгүлүшү мүмкүн. Андан ары мүлк обьектисине укукту мамлекеттик каттоодо төлөнгөн салыктын суммасы экинчи жолу төлөнбөйт.

Мүлк салыгы төлөнбөгөн учурда мүлк обьектисине менчик укугу мамлекеттик катталганга чейин же ошол учурда ушул берененин талаптарына ылайык укук өткөрүп берилген толук салык мезгили үчүн мүлккө салык төлөө боюнча милдеттенме кийинки салык төлөөчүгө жүктөлөт.

 

4

5. Салык төлөөчү мүлк салыгы боюнча үстүдөгү жылга төмөнкүдөй маалыматтык эсеп берет:

1) 1, 2 жана 3-топтогу мүлк объекттери боюнча:

а) учурдагы жылдын 1-мартына чейин - уюмдар;

б) учурдагы жылдын 1-апрелине чейин - жеке жактар;

2) 4-топтогу мүлк обьекттери боюнча:

а) 1-мартка чейин - уюмдар;

б) 1-апрелге чейин - жеке жактар.

 

         5. Күчүн жоготту деп таанылсын.

5.

6. Маалыматтык эсептин формасы жана толтуруу тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

 

6. Күчүн жоготту деп таанылсын.

6)

7. Ушул Кодекстин 331-беренесинин 2-, 3- жана 4-бөлүктөрүндө каралган учурларда салык төлөөчү:

1) мүлк салыгы боюнча салыктык милдеттенме пайда болгон күнү маалыматтык эсеп берет;

2) мүлк салыгы боюнча салыктык милдеттенме пайда болгон күнү салыкты төлөйт, бирок ушул берененин 1- жана 2-бөлүктөрүндө белгиленген мүлккө салыкты төлөө мөөнөтүнөн эрте эмес.

 

7. Ушул Кодекстин 331-беренесинин 2-, 3- жана 4-бөлүктөрүндө каралган учурларда салык төлөөчү:

1) Күчүн жоготту деп таанылсын.

2) мүлк салыгы боюнча салыктык милдеттенме пайда болгон күнү салыкты төлөйт, бирок ушул берененин 1- жана 2-бөлүктөрүндө белгиленген мүлккө салыкты төлөө мөөнөтүнөн эрте эмес.

 

       

 

 

 



Көрүүлөрдүн саны : 205