“Курултайлар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзам долбоорлору 2017-жылдын 29-сентябрынан тартып коомдук талкууга коюлат

29-09-2017 16:55

Демилгечи:  Жогорку Кенештин депутаты И.Өмүркулов

Сунуш-пикирлерди төмөнкү  телефон номурлары аркылуу билдирсениздер болот: (0312) 63-86-51

Каттоо  № 6-19061/17      26.09.2017

 

Жогорку Кеңештин Басма сөз кызматы

 

 

 

 

 

Долбоор

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

Курултайлар жөнүндө

 

Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык жарандар мамлекеттик жана коомдук маанидеги маселелер боюнча элдик курултайларды өткөрүүгө укуктуу.

 

1-ГЛАВА. ЖАЛПЫ ЖОБОЛОР

 

1-берене. Бул Мыйзамдын жөнгө салуу предмети

Бул Мыйзамдын жөнгө салуу предмети болуп жарандардын мамлекеттик жана коомдук маанидеги маселелер боюнча чечимдерди талкуулоого жана кабыл алууга катышуу укугун ишке ашыруусуна байланыштуу келип чыккан коомдук мамилелер эсептелет.

 

2-берене. Бул Мыйзамда колдонулган негизги түшүнүктөр

Бул Мыйзамда төмөнкү түшүнүктөр колдонулат:

1) курултай – мамлекеттик жана коомдук маанидеги маселелер боюнча чечимдерди талкуулоого жана кабыл алууга жарандардын катышуусунун өкүлчүлүктүү формасы;

2) курултайдын президиуму – курултайдын жетектөөчү органы, ал бул Мыйзамга ылайык ыйгарым укуктарын жүргүзөт;

3) курултайдын катчылыгы – республикалык элдик курултайдын ишин уюштуруучулук-методикалык жана башка камсыз кылуу жүктөлгөн орган;

4) курултайды уюштуруу жана өткөрүү боюнча комиссия – ушул Мыйзамга ылайык жергиликтүү коомчулуктун курултайын уюштуруу жана өткөрүү үчүн тиешелүү жергиликтүү кеңештер түзгөн жумушчу орган.

 

3-берене. Курултайдын максаты жана милдеттери

1. Курултайдын максаты болуп курултайдын жыйналыштарында мамлекеттик жана коомдук маанидеги маселелер боюнча сунаштарды талкуулоо жана иштеп чыгуу.

2. Курултайдын милдеттери болуп Кыргызстандын элин түзгөн коомчулуктардын диалогун жүргүзүү, бийлик менен жарандардын ортосундагы эки тараптуу байланышты жана пикир алмашууну түзүү, мамлекеттик жана коомдук маанидеги маселелер боюнча чечимдерди кабыл алууда макулдашылган позицияларды жана сунуштамаларды иштеп чыгуу эсептелет.

 

4-берене. Курултайлар жөнүндө мыйзамдар

Курултайлар жөнүндө мыйзамдар Кыргыз Республикасынын Конституциясынан, ушул Мыйзамдан, ошондой эле аларга ылайык кабыл алынуучу башка ченемдик укуктук актылардан турат.

 

5-берене. Курултайлардын системасы

Кыргыз Республикасында төмөнкүлөр өткөрүлөт:

1) айылдык аймактын, шаардын тиешелүү түрдөгү жергиликтүү коомдорунун курултайы;

2) республикалык элдик курултай.

 

6-берене. Курултайларды уюштурууну жана өткөрүүнү мамлекеттик камсыз кылуу

1. Мамлекет Кыргыз Республикасында курултайларды уюштуруу жана өткөрүү үчүн тиешелүү шарттарды камсыз кылат.

2. Республикалык элдик курултайды каржылоо мамлекеттик бюджеттин эсебинен, ал эми жергиликтүү коомчулуктардын курултайлары менен өткөрүлүүчү иш-чаралар тиешелүү жергиликтүү бюджеттердин каражаттарынын эсебинен жүргүзүлөт.

 

7-берене. Курултайларда каралуучу маселелер

Курултайда мамлекеттик жана коомдук маанидеги маселелер каралат, буга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык мамлекеттик, аскердик жана кызматтык сырдын категориясына кирген маселелер кирбейт.

 

2-ГЛАВА. ЖЕРГИЛИКТҮҮ КООМЧУЛУКТУН КУРУЛТАЙЫ

 

8-берене. Жергиликтүү коомчулуктун курултайы

1. Жергиликтүү коомчулуктун мүчөлөрүнүн талкуусун талап кылган жергиликтүү маанидеги маселелер боюнча жамааттык чечимдерди кабыл алуу үчүн жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын аймагында Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган Типтүү тартиптин негизинде тиешелүү жергиликтүү кеңештер бекиткен тартипте жарандардын жыйындарында курултайдын делегаты болуп шайланган жергиликтүү коомчулуктун өкүлдөрүнөн курултайлар чакырылышы мүмкүн.

2. Курултайды уюштурууну жана өткөрүүнү тиешелүү жергиликтүү кеңештер тарабынан түзүлгөн Курултайды уюштуруу жана өткөрүү боюнча комиссия (мындан ары – Комиссия) жүргүзөт.

3. Комиссия курултайды даярдоо жана өткөрүү боюнча иш-чаралардын планын иштеп чыгат жана өзүнүн жыйналышында бекитет. Комиссиянын чечими ачык добуш берүү аркылуу анын мүчөлөрүнүн көпчүлүк добушу менен кабыл алынат.

 

9-берене. Жергиликтүү коомчулуктун курултайынын ишин уюштуруу

1. Тиешелүү аймактагы жергиликтүү коомчулуктун биринчи курултайы тиешелүү жергиликтүү кеңештин төрагасы тарабынан чакырылат.

2. Жергиликтүү коомчулуктун курултайынын кийинки жыйналыштары, анын ичинде кезексиз жыйналыштары жергиликтүү коомчулуктун курултайынын башчысы тарабынан, анын ичинде төмөнкүлөрдүн сунуштары боюнча чакырылышы мүмкүн:

- тиешелүү жергиликтүү кеңештин төрагасынын;

- жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруучу органынын башчысынын;

- жергиликтүү кеңештин депутаттарынын кеминде 1/3 талабы боюнча;

- курулатайдын делегаттарынын кеминде 1/3 талабы боюнча.

3. Жергиликтүү коомчулуктун курултайы эки жылда бир жолудан кем эмес өткөрүлөт.

4. Жергиликтүү коомчулуктун делегатынын ыйгарым укуктары 2 жыл күчүндө болот.

5. Жергиликтүү коомчулуктун ар бир курултайынын иши курултайды ачканда жана жапканда Кыргыз Республикасынын гимнин аткаруу, курултайдын жумушчу органын – чечимдерди кабыл алууда делегаттардын добушун эсепке алуу үчүн эсептөө комиссиясын түзүү менен жүргүзүлөт.

Жумушчу органын түзгөндөн кийин курултайдын ишин жыйналышка катышкан делегаттардын көпчүлүк добушу менен шайланган курултайдын башчысы жүргүзөт. Курултай башчысы жок болгон учурда курултайдын ишин жыйналышка катышкан делегаттардын көпчүлүк добушу менен шайланган башчынын орун басары жүргүзөт.

6. Жергиликтүү коомчулуктун курултайын уюштуруунун жана өткөрүүнүн бул Мыйзамда жөнгө салынбаган маселелери курултайда бекитилген регламент менен аныкталат.

 

10-берене. Жергиликтүү коомчулуктун чечимдери жана башка документтери

1. Жергиликтүү коомчулуктун турмушунун, аймакты социалдык-экономикалык өнүктүрүүнүн маселелери жана башка маселелер боюнча жергиликтүү коомчулуктун курултайынын чечимдери кароо үчүн милдеттүү сунуштама катары тиешелүү органдарга жиберилет.

2. Жергиликтүү коомчулуктун курултайынын чечимдери курултайга катышкан делегаттардын жөнөкөй көпчүлүк добушу менен ачык добуш берүү аркылуу кабыл алынат. Делегаттардын добуштарын эсептөөнү курултай түзгөн эсептөө комиссиясы жүргүзөт.

3. Жергиликтүү коомчулуктун курултайынын ар бир делегаты бир добушка ээ.

4. Жергиликтүү коомчулуктун курултайы мамлекеттик же расмий тилдеги протоколду жүргүзүү менен өткөрүлөт.

5. Жергиликтүү коомчулуктун курултайынын чечимдери, протоколдору жана башка документтери жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруучу органдарынын аппараттарында 5 жыл сакталат, белгиленген мөөнөт өткөндө алар архивге берилет.

 

3-ГЛАВА. РЕСПУБЛИКАЛЫК ЭЛДИК КУРУЛТАЙ

 

11-берене. Республикалык элдик курултай

1. Республикалык элдик курултай жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан делегаттардын жана Кыргыз Республикасынын тиешелүү жергиликтүү кеңештери тандаган жана бекиткен жарандардын мамлекеттик, коомдук маанидеги маселелерди талкуулоо жана мамлекеттик башкаруу органдарынын ишине социалдык мониторинг жүргүзүү боюнча консультациялык-кеңешүүчү жыйналышы болуп эсептелет.

2. Республикалык элдик курултай коомдун жана мамлекеттин экономикалык жана социалдык өнүгүү маселелерин чечүү максатында Кыргыз Республикасынын жарандарынын, жергиликтүү коомчулуктардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана мамлекеттик бийлик органдарынын коомдук маанилүү кызыкчылыктарын ачык талкуулоону камсыз кылат.

3. Бул Мыйзамдын 18-беренесинин 1-бөлүгүнүн 1-3-пункттарында көрсөтүлгөн делегаттардын катышуусу менен белгиленген тартипте өткөрүлүүчү кеңешме жыйналыш республикалык элдик курултай деп таанылат.

 

12-берене. Республикалык элдик курултайды чакыруу

1. Республикалык элдик курултайдын биринчи жыйналышын Кыргыз Республикасынын Президенти чакырат, ал эми кийинки жыйналыштар республикалык элдик курултайдын президиумунун чечими боюнча чакырылат.

2. Республикалык элдик курултайдын жыйналышы кеминде эки жылда бир жолу өткөрүлөт.

3. Республикалык элдик курултайдын кезексиз жыйналышы президиумдун демилгеси боюнча, республикалык элдик курултайдын жалпы курамынын делегаттарынын кеминде 1/3 талабы боюнча же Кыргыз Республикасынын Президентинин, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин сунушу боюнча чакырылышы мүмкүн.

 

13-берене. Республикалык элдик курултайдын делегаттарынын курамы

1. Республикалык элдик курултайдын делегаттарынын курамына төмөнкүлөр кирет:

1. жергиликтүү кеңештердин төрагалары;

2.жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруучу органдарынын башчылары;

3. тиешелүү администарциялык-аймактык бирдиктин тийиштүү жергиликтүү кеңеши тандап алган жана бекиткен жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан бирден өкүл.

2. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын  жарандарынан өкүлдү тандоо жана бекитүү тартиби тийиштүү жергиликтүү кеңеш тарабынан  Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган типтүү тартиптин негизинде бекитилет.

3. Жергиликтүү кеңештердин жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын  аткаруу органдарынын башчыларынын республикалык элдик курултайдын делегаттары катары ыйгарым кызмат ордунда болгон бүткүл мөөнөткө күчүндө болот.

Жарандардан тийиштүү администрациялык-аймактык бирдиктин жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары сунуштаган жана бекиткен өкүлдөрүнүн ыйгарым укуктары 2 жыл күчүндө болот.

Курултайдын делегатынын ыйгарым укуктары токтотулган учурда  Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте анын ордуна дайындалган адам делегат болуп калат. 

Жарандардан өкүл-делегаттын ыйгарым укуктары токтотулдган учурда тийиштүү  жергиликтүү кеңеш  бекиткен тартипте башка делегат шайланат.

Республикалык элдик курултайдын биринчи  жыйналышы башталаар алдында республикалык элдик курултайдын катчылыгы (мындан ары – катчылык) ар бир делегатка  анын ыйгарым укуктарын күбөлөндүрүүчү мандатты милдеттүү түрдө тапшырат. Курултайдын кийинки жыйналыштарынын ишине делегаттын катышуусу мандат болгондо гана мүмкүн.

            4. Республикалык элдик курултайдын делегатынын ыйгарым укуктары төмөнкү учурларда токтотулат:

  1. ал шайланган мөөнөт бүткөндө;

2) курултайдын курамынан чыгуу жөнүндө делегаттын жеке арызынын негизинде;

3) делегат Кыргыз Республикасынын жарандыгын жоготкондо;

4) сот тарабынан делегат аракетке жөндөмсүз, өлдү же дайынсыз жоголду деп табылганда;

5) делегат кайтыш болгондо;

6) делегатка карата айыптоочу өкүм мыйзамдуу күчүнө киргенде.

Ошондой эле делегат республикалык элдик курултайдын беделин түшүргөн жосун жасаганда, республикалык элдик курултай тарабынан түзүлгөн атайын комиссиянын чечими боюнча  мандатынан ажыратылышы мүмкүн.

5. Мамлекеттик жана муниципалдык кызмат орундарын ээлеген адамдар жарандардан республикалык элдик курултайдын делегаттары  боло алышпайт.

 

14-берене. Республикалык элдик курултайдын жыйналыштары жана органдары

1. Республикалык элдик курултайдын делегаттары өзүнүн биринчи жыйналышына курултайды чакыруу жөнүндө кулактандыруу берилгенден кийин 60 календарлык күндөн кечиктирбестен чогулушат.

2. Республикалык элдик курултайдын биринчи жыйналышы эгерде ага республикалык элдик курултайдын белгиленген курамынынын жалпы санынын көпчүлүгү катышса ыйгарым укуктуу болуп саналат жана аны курагы боюнча эң улуу делегат алып барат.

3. Республикалык элдик курултайдын жыйналышынын ачылышы жана жабылышы Кыргыз Республикасынын гимнин милдеттүү түрдө аткаруу менен өткөэрүлөт.

4.  Республикалык элдик курултайдын биринчи жыйналышында:

1) төрагалык кылуучу республикалык элдик курултайдын жыйналышынын баштоо жөнүндө жарыялайт;

2) катышып отурган делегаттарынын ичинен ачык добуш берүүдө көпчүлүк добуш менен эсептөө комиссиясы шайланат;

3) делегаттарынын ичинен курамы 15 адамдан турган президиум түзүлөт;

4) президиумдун мүчөлөрү катышып отурган делегаттардын ичинен көпчүлүк добуш менен ачык добуш берүү аркылуу шайланат.

5) президиум өз курамынан республикалык элдик курултайдын төрагасын жана анын эки орун басарын республикалык элдик курултайдын ыйгарым укуктарынын мөөнөтүнө шайлайт.

6) төрага жана анын орун басарлары шайлангандан кийин жыйналышты алып баруу төрагага, ал жок болгон учурда -  анын орун басарларынын бирине жүктөлөт.

5. Президиум республикалык элдик курултайдын жыйналыштарында жана жыйналыштарынын ортосунда ыйгарым укуктарды жүргүзүүчү орган болуп саналат. Төрага жана анын орун басарлары да республикалык элдик курултайдын жыйналыштарында жана жыйналыштарынын ортосунда ыйгарым укуктарды жүргүзүүчү орган болуп саналат. Президиумдун мүчөлөрү өз ишин коомдук башталыштарда ишке ашырат.  Президиумдун, төраганын жана анын орун басарларынын ыйгарым мөөнөттөрү республикалык элдик курултайдын кийинки кезектеги жыйналышына чейин күчүндө болот, кийинки жыйналышта президиум кайрадан түзүлөт жана төрага жана анын орун басарлары шайланат.

6. Президиумдун, төраганын жана анын орун басарларынын ыйгарым мөөнөттөрү мөөнөтүнөн мурда токтотулган учурда ордун ээлөө шайлануу тартибине ылайык жүргүзүлөт.

7. Зарылчылык болсо, республикалык элдик курултай тийиштүү комиссияларды түзө алат, ал республикалык элдик курултайдын ишин камсыз кылат.

8. Республикалык элдик курултайдын  ишин уюштуруу-усулдук жана башка камсыз кылуу катчылыкка жүктөлөт.

Катчылыктын функцияларын жергиликтүү өз алдынча башкаруу чөйрөсүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган аткарат.

9. Катчылыкка төмөнкү функциялар  жүктөлөт:

1) республикалык элдик курултайды даярдоо жана өткөрүү;

2) республикалык элдик курултайдын ишин уюштуруу;

3)  республикалык элдик курултайдын чечимдерин турмушка ашыруу;

4) республикалык элдик курултайдын ага жүктөлгөн башка милдеттерин аткаруу.

10) республикалык элдик курултайдын жыйналыштарын өткөрүү, анын органдарынын иши жана ушул Мыйзам менен жөнгө салынбаган башка маселелер  курултайда бекитилген регламент менен аныкталат.

 

15-берене. Республикалык элдик курултайдын чечимдери

1. Республикалык элдик курултайдын чечимдери курултайдын делегаттарынын жалпы санынын көпчүлүк добушу менен кабыл алынат.

2. Республикалык элдик курултайдын чечими кароо үчүн милдеттүү сунуштар катары тийиштүү органдарга жөнөтүлөт.

3. Республикалык элдик курултайдын чечимдери Кыргыз Республикасынын Президенти, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши, Кыргыз Республикасынын Өкмөтү, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары,  жергиликтүү мамлекеттик администрациялар жана башка органдар тарабынан Кыргыз Республикасынын Конституциясы жана мыйзамдар менен белгиленген алардын ыйгарым укуктарына ылайык  ишке ашырылышы мүмкүн.

4. Республикалык элдик курултайдын чечимдери, протоколдору, башка документтери катчылыкта 5 жыл аралыгында сакталат, белгиленген мөөнөт өткөндөн кийин алар архивге өткөрүлөт.

 

4 ГЛАВА. КОРУТУНДУ ЖОБОЛОР

 

  1. –берене. Ушул мыйзамдын күчүнө кириши

1. Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

2. Кыргыз Республикасынын Президентине өз ченемдик укуктук актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирүү сунушталсын.

3. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү:

1) өз ченемдик укуктук актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.

  1. ушул Мыйзамдын аткарылышын камсыз кылган ченемдик укуктук актылар кабыл алынсын.

3) Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине Кыргыз Республикасынын мыйзам актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирүү боюнча сунуш берилсин.

4. Ушул Мыйзам күчүнө кирген учурдан тартып:

1) жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жана жергиликтүү мамлекеттик администрациялар ушул мыйзамга ылайык жергиликтүү жамааттардын биринчи курултайын өткөрүүнү уюштурсун;

2) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү республикалык элдик курултайдын биринчи жыйналышын даярдоо жана өткөрүү боюнча уюштуруу комитетин түзүү боюнча ишти камсыз кылсын.

 

Кыргыз Республикасынын

          Президенти

 

 

 

 

 

«Курултайлар жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна

НЕГИЗДЕМЕ-МААЛЫМКАТ

Кыргыз Республикасынын бул мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын мыйзамдарындагы боштуктарды четтетүү, өлкөнүн ченемдик-укуктук базасын Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык келтирүү, тактап айтканда республикалык жана жергиликтүү маанидеги мыйзамдарды жана чечимдерди талкуулоодо жана кабыл алууда жарандардын мамлекеттик жана коомдук мааниси бар маселелер боюнча элдик курултайларды өткөрүүгө  укуктары  боюнча Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 52-беренесинин жоболорун ишке ашыруу максатында иштелип чыккан. Ошондой эле Кыргыз Республикасынын Конституциясында элдик курултайларды өткөрүү тартиби мыйзам менен аныкталат деп белгиленген.   

Бирок азыркы учурда өлкөдө курултайларды түзүүнүн жана ишмердигинин тартибин жөнгө салган мыйзам жок.

Ушуга байланыштуу ар кайсы деңгээлдеги курултайлардын ишин түзүүнүн жана уюштуруунун тартибин, алардын компетенциясын жана курултайлардын делегаттарынын курамын караган мыйзамдын ушул долбоору демилгеленет. 

Курултайдын милдети Кыргызстандын элин түзүүчү жамааттардын диалогун ишке ашыруу, бийлик менен жарандардын ортосундагы эки тараптуу байланышты жана пикир алмашууну орнотуу, макулдашылган позицияны иштеп чыгуу жана маанилүү мамлекеттик чечимдерди кабыл алууда тийиштүү органдарга сунуштарды берүү болуп саналат.  Курултайдын чечимдери кароо үчүн милдеттүү сунуштар катары тийштүү органдарга жөнөтүлөт. 

Курултайларды түзүү мамлекеттик органдардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана жарандардын ортосунда мамлекет үчүн кыйла маанилүү маселелерди талкуулоо үчүн жалпы платформаны түзүүгө жардам берет.   

Мыйзамдын долбоору Кыргыз Республикасынын Конституциясына жана мыйзамдарына карама-каршы келбейт. Долбоор социалдык, экономикалык, укуктук, укук коргоочулук, гендердик, экологиялык жана коррупциялык кесепеттерге алып келбейт. Долбоордун жөнгө салуучулук таасири талдоого жатпайт, анткени ал ишкердик ишти жөнгө салууга багытталган эмес.

Жогоруда баяндалгандардын негизинде «Курултайлар жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамы Жогорку Кеңештин кароосуна киргизилет. 

 

Кыргыз Республикасынын

Жогорку Кеңешинин депутаттары



Көрүүлөрдүн саны : 353