«Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексине, Кыргыз Республикасынын Жазык-процесстик кодексине) Кыргыз Республикасынын мыйзам долбоору 2017-жылдын 9-январынан тартып коомдук талкууга коюлат

09-01-2017 15:13

Демилгечи:  Жогорку Кенештин депутаты А.Жапаров

Сунуш-пикирлерди төмөнкү  телефон номурлары аркылуу билдирсениздер болот: 0312  63-89- 57, 0312  63-85-78

Каттоо  № 6-173/17     05.01.17

Жогорку Кеңештин Басма сөз кызматы

 

 

 

 

 

Долбоор

 

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

«Кыргыз Республикасынын

 айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө»

 (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексине, Кыргыз Республикасынын Жазык-процесстик кодексине)

 

1-берене

            Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексине (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 1998-ж., N 7, ст. 229) төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:

  1. 321-1-статья төмөнкү мазмундагы 4 жана 5-бөлүктө менен толукталсын:

«(4)  Ошол эле жосун ишкердик ишке тоскоолдук кылуу же болбосо, керт башын ойлоо же башка жеке кызыкчылыгын көздөө максатында жасалса жана олуттуу  зыян тартууга алып келсе, -

эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(5) Ушул статьянын төртүнчү бөлүгүндө каралган ишкердик иштин токтошуна же ири зыян тартууга алып келген жосундар, -

беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

Эскертүү. Ушул статьядагы олуттуу зыян тартуу деп анын суммасы он миң эсептик көрсөткүчүнөн ашпаган зыян тартуу таанылат. Ушул статьядагы ири зыян тартуу деп анын суммасы он миң эсептик көрсөткүчтөрүнөн ашкан зыян тартуу таанылат.».

2-берене

            Кыргыз Республикасынын Жазык-процесстик кодексине (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 1999-ж., N 10, ст. 442) төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:

            163-статьянын 2-бөлүгү «конституциялык түзүлүштүн негиздерине жана мамлекеттин коопсуздугуна каршы кылмыштар жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 292-299, 300-302-статьялары),» деген сөздөрдөн кийин төмөнкү сөздөр менен толукталсын:

            «сот адилеттигине каршы кылмыштар жөнүндө «Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 321-1, 322 – статьялары),».

3-берене

Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып  он күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.

 

Кыргыз Республикасынын

Президенти                

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексине

 өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө»

Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбооруна

маалымкат-негиздеме

«Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексине  өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбоорунун максаты ишкердик ишти жүзөгө ашырып жаткандыгына байланыштуу ишкерлерге карата тергөөчү, прокурор тарабынан мыйзамсыз, негизсиз кылмыштык куугунтуктоолордун жана алар тарабынан  кылмыш иштерин козгоонун туура эмес тажрыйбасын токтотуу болуп саналат.

 Мыйзам долбоору укук коргоо органдарынын, прокуратура жана улуттук коопсуздук органдарынын кызмат адамдарынын ишкерлерди негизсиз кылмыштык куугунтуктоого алып келген аракеттери үчүн жоопкерчилигин күчөтүүгө жана алардын чарба иштерин токтотушуна багытталган.

 Кылмыш ишин козгоо үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган жетиштүү негиздер жок болгондо , конкреттүү ишкерге карата эмес, кылмыш жасалган фактысы боюнча кылмыш иштери козголгон учурлар көп кездешет. Мындай иштерди иликтөө бир нече айга чейин созулуп, андан кийин ал иштер токтоп калат. Бул учурларда ишкерлер аябай чоң зыяндарга туш келишүүдө, бизнес процесстер токтоп, материалдык зыян тартуулар жана ишкердик репутацияга зыяндары тийип жатат.

            Ушул Мыйзам долбоор менен КР Кылмыш-жаза кодексинин 321-1-статьясын (Кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо) 4 жана 5-бөлүктөр менен толуктоо сунушталып жатат, ал төмөнкүдөй:

Ишкердик ишке тоскоолдук кылуу же болбосо, керт башын ойлоо же башка жеке кызыкчылыгын көздөө максатында жасалган жана ал жосун:

- олуттуу  зыян тартууга алып келсе,  эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазалоо;

- ишкердик иштин токтошуна же ири зыян тартууга алып келгенде, беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазалоо -

сыяктуу кылмыш ишин козгоо үчүн  кылмыш иштин  тергөөчүсү, прокурору кылмыш ишин козгоо үчүн белгилер, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган жетиштүү негиздер жана себептер жок болгондо биле туруп мыйзамсыз иш козголушу.

Ушул статьядагы олуттуу зыян тартуунун өлчөмүн анын өлчөмү он миң эсептик көрсөткүчүнөн ашпаган  (1000 000 сомго чейин) суммадагы зыян тартууну белгилөө сунушталып жатат. Ушул статьядагы ири зыян тартуунун өлчөмү он миң эсептик көрсөткүчүнөн ашкан  (1000 000 сомдон ашык) суммадагы зыян тартууну белгилөө сунушталып жатат.

Ошентип, КР Кылмыш-жаза кодексинин 321-1-статьясында тиешелүүлүгүнө жараша 4 жана 5-бөлүктөрдө каралган кылмыштар  анча оор эмес жана оор кылмыштарга таандык болот.

Мындан тышкары, КР Жазык-процесстик кодексинин 163-статьясына ылайык (Мыйзамсыз кылмыш ишин козгоо) ага ушул Мыйзам долбоорго ылайык өзгөртүү киргизүү сунушталып жатат, тергөө прокуратура органдарынын тергөөчүлөрү тарабынан жүргүзүлөт.

Бирок Кыргыз Республикасынын Жазык-процесстик кодексине өзгөртүү киргизүү да сунушталып жатат, ага ылайык 321-1  (Кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо), 322- (Күнөөсүз экендиги белгилүү адамды кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуу) статьялары боюнча тергөөнүн караштуулугу прокуратура органдары менен катар  улуттук коопсуздук органдары да аныкташат. Бул  өзгөртүү кызыкчылыктардын кагылышуусун жокко чыгаруу үчүн киргизилип жатат.

Азыркы учурда Кыргыз Республикасы күндөн күнгө өлкө ичинде да, чет өлкөлүк жарандар үчүн да инвестициялык кызыктыруучулугун жоготуп бара жатат.

Бүткүл дүйнөлүк банктын «Бизнес жүргүзүү» рейтинги боюнча 2016-жылдагы 67-орундан  2017-жылга Кыргызстан 75-орунга түшүп калды.

Кыргызстан төмөнкүдөй көрсөткүчтөр боюнча: инвесторлорду колдоо (36-орундан 42-орунга), электр энергиясынын жетиши (160-163), менчикти каттоо (6-8),  курулушка уруксат алуу (20-32), кредит алуу (28-32), салык салуу (138-148), келишимдерди аткаруу (137-141), төлөй албоо жөндөмдүүлүгүн чечүү (126-130) боюнча өз көрсөткүчтөрүн начарлатты. Бизнес ачуу (35-30) жана чет өлкөгө сатуу (83-79) боюнча гана көрсөткүчтөрүн жакшырта алды.

Көпчүлүк инвесторлор инвестициялоо учурунда эң негизги көйгөй деп мамлекеттик органдардын иш-аракеттеринин күтүлбөстүгү экендигин аташты. Кылмыш иштерин козгоо коркунучу жана тергөө органдарынын куугунтукташы азыркы учурда актуалдуу жана көп тараган. Көпчүлүк учурда, кылмыш иштерин козгоо механизми бизнес чөйрөсүн бөлүштүрүүдө жана ресурстар үчүн күрөшүүдө колдонулат. Жабыр тарткандардын көпчүлүгү  элге тарап кетишинен жана дагы органдардын мурункудан да көп кысымынан коркушат. Мындай тажрыйба экономикалык процесстердин өнүгүшүнө таасир этет, экономикалык иштин чөйрөсүндө жүргүзүлүп жаткан реформалардын натыйжалуулугун азайтат.

Мыйзам долбоорун кабыл алуу кылмыштык куугунтуктоо механизмдери аркылуу бизнеске кысым көрсөтүүнү жокко чыгарууну гана эмес,  ыңгайлуу ишкердик климат  түзүү үчүн шарттарды түзүүгө мүмкүндүк берет. Бул  мыйзам долбоор кабыл алынып калса, ишкерлерге мыйзамдуу негиздер жок болгондо жана ишкердик ишке тоскоолдук кылган алардын өзүнүн керт башын ойлогон жана жеке кызыкчылыгын көздөгөн болсо, тергөө органдары тарабынан мыйзамсыз иш козголгондугу билдирүүгө мүмкүндүк берген механизм пайда болот.

Буга окшош мыйзам долбоор Россия Федерациясында Россия Федерациясынын Президентинин демилгеси боюнча кабыл алынган.

Сунушталган мыйзам долбоордун ченемдери колдонуудагы ченемдик укуктук актыларга каршы келбейт. Көрсөтүлгөн мыйзам долбоору укуктук, укук коргоочулук, антикоррупциялык, экологиялык жана гендердик экспертиза  жүргүзүү, ошондой эле жөнгө салуу таасирин талдоо талап кылынбайт, себеби ишкердик ишти жөнгө салууга багытталбайт.

Көрсөтүлгөн Мыйзам долбоорун кабыл алуу республикалык бюджеттен финансы чыгымдарына жана мүмкүн боло турган социалдык кесепеттерге алып келбейт.

 

Депутат                                                                                

                                                                                                                      А.Жапаров

 

 

 

 

 

 

 

 

«Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексине

 өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө»

Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбооруна

САЛЫШТЫРМА-ТАБЛИЦА

 

 

Колдонуудагы редакция

Сунушталуучу редакция

Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодекси

321-1-статья. Кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо

(1) Тергөөчү, прокурор тарабынан кылмыш белгилери, ошондой эле кылмыш-жаза ишин козгоо үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган себептер жана жетиштүү негиздер жок болгондо кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо, -

үч жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө укугунан ажыратуу менен бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(2) Оор жана өзгөчө оор кылмыштын белгилери боюнча кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо менен байланышкан ошол эле жосун, -

беш жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(3) Ошол эле жосун менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштыруу максатында жасалганда, -

беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

 

321-1-статья. Кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо

(1) Тергөөчү, прокурор тарабынан кылмыш белгилери, ошондой эле кылмыш-жаза ишин козгоо үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган себептер жана жетиштүү негиздер жок болгондо кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо, -

үч жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө укугунан ажыратуу менен бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(2) Оор жана өзгөчө оор кылмыштын белгилери боюнча кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо менен байланышкан ошол эле жосун, -

беш жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(3) Ошол эле жосун менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштыруу максатында жасалганда, -

беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(4) Ошол эле жосун ишкердик ишке тоскоолдук кылуу же болбосо, керт башын ойлоо же башка жеке кызыкчылыгын көздөө максатында жасалса жана олуттуу  зыян тартууга алып келсе, -

эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

 

(5) Ушул статьянын төртүнчү бөлүгүндө каралган ишкердик иштин токтошуна же ири зыян тартууга алып келген жосундар, -

беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

 

Эскертүү. Ушул статьядагы олуттуу зыян тартуу деп анын суммасы он миң эсептик көрсөткүчүнөн ашпаган зыян тартуу  таанылат. Ушул статьядагы ири зыян тартуу деп анын суммасы он миң эсептик көрсөткүчтөрүнөн ашкан зыян тартуу таанылат.

 

 

Кыргыз Республикасынын Жазык-процесстик кодекси

163-статья. Тергөөнүн караштуулугу

...

Коомдук коопсуздукка. Адамдын жана жарандын конституциялык укуктарына жана эркиндиктерине (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 136-статьясы), жеке менчикке каршы кылмыштар жөнүндө  Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 171-статьясынын экинчи, үчүнчү жана төртүнчү бөлүгү), коомдук коопсуздукка каршы кылмыштар жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 226-229, 232, 233-статьялары),  конституциялык түзүлүштүн негиздерине жана мамлекеттин коопсуздугуна каршы кылмыштар жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 292-299, 300-302-статьялары),  мамлекеттик чек арадан мыйзамсыз өтүү (жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 373-статьясы), тынчтыкка жана адамзат коопсуздугуна   каршы кылмыштар жөнүндө жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 373-376-статьялары), жазык иштери боюнча тергөө улуттук коопсуздук органдарынын тергөөчүлөрү тарабынан жүргүзүлөт. 

 

 

 

 

(3) Сот адилеттигине каршы кылмыштар жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 321-1 - 323-статьялары , 324-статьясынын экинчи жана үчүнчү бөлүктөрү, 325-статья, 326-статьянын экинчи бөлүгү, 328-статьясы), калктын саламаттыгына жана коомдук адеп-ахлакка каршы кылмыштар жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 257-статьясынын экинчи бөлүгү) жана мамлекеттик органдарынын кызмат адамдары тарабынан жасалган кылмыштар жөнүндө жазык иштери боюнча тергөө прокуратура органдарынын тергөөчүлөрү тарабынан жүргүзүлөт.

 

163-статья. Тергөөнүн караштуулугу

...

Коомдук коопсуздукка. Адамдын жана жарандын конституциялык укуктарына жана эркиндиктерине (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 136-статьясы), жеке менчикке каршы кылмыштар жөнүндө  Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 171-статьясынын экинчи, үчүнчү жана төртүнчү бөлүгү), коомдук коопсуздукка каршы кылмыштар жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 226-229, 232, 233-статьялары),  конституциялык түзүлүштүн негиздерине жана мамлекеттин коопсуздугуна каршы кылмыштар жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 292-299, 300-302-статьялары), сот адилеттигине каршы кылмыштар жөнүндө «Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 321-1, 322 – статьялары), мамлекеттик чек арадан мыйзамсыз өтүү (жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 373-статьясы), тынчтыкка жана адамзат коопсуздугуна   каршы кылмыштар жөнүндө жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 373-376-статьялары), жазык иштери боюнча тергөө улуттук коопсуздук органдарынын тергөөчүлөрү тарабынан жүргүзүлөт.

 

(3) Сот адилеттигине каршы кылмыштар жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 321-1 - 323-статьялары , 324-статьясынын экинчи жана үчүнчү бөлүктөрү, 325-статья, 326-статьянын экинчи бөлүгү, 328-статьясы), калктын саламаттыгына жана коомдук адеп-ахлакка каршы кылмыштар жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 257-статьясынын экинчи бөлүгү) жана мамлекеттик органдарынын кызмат адамдары тарабынан жасалган кылмыштар жөнүндө жазык иштери боюнча тергөө прокуратура органдарынын тергөөчүлөрү тарабынан жүргүзүлөт.

 

 

       

 

 

 

 

 

 

 

                                                          

 

 

 

 

 

 



Көрүүлөрдүн саны : 4789